PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ XÁC ĐỊNH HÀNH VI CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH LIÊN QUAN ĐẾN NHÃN HIỆU

 1.   Các hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện nayPháp luật kiểm soát cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu ở Việt Nam hiện nay có cơ chế điều chỉnh dựa trên sự nền tảng của pháp luật cạnh tranh và pháp luật sở hữu trí tuệ. Luật Cạnh tranh năm 2018, đã áp dụng nguyên tắc ưu tiên áp dụng Luật Sở hữu trí tuệ đối với hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu. Nguyên tắc áp dụng pháp luật trong quá trình kiểm soát và xử lý hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu được quy định này khá rõ ràng, chi tiết và cụ thể: Việc xác định hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến lĩnh vực nhãn hiệu được quy định tại Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Về giải quyết và xử lý hành vi, cơ quan có thẩm quyền kiểm soát hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu được quy định tại Luật Cạnh tranh năm 2018. Về yêu cầu bồi thường thiệt hại được áp dụng biện pháp dân sự theo Điều 202 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005.Cũng giống như các quốc gia khác trên thế giới, trên cơ sở Điều 10 Bis Việt Nam đã ghi nhận các hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu tại khoản 1, Điều 130 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, bao gồm các hành vi điển hình sau:Thứ nhất, hành vi sử dụng chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn.Tại khoản 1 Điều 19 Thông tư số 11/2015/TT-BKHCN ngày 26/6/2015 của Bộ Khoa học và Công nghệ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 99/2013/NĐ-CP ngày 29/8/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp (TT số 11/2015/TTBKHCN) quy định:Chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn là chỉ dẫn thương mại chứa các dấu hiệu (yếu tố cấu thành, cách trình bày, cách kết hợp giữa các yếu tố, màu sắc, ấn tượng tổng quan đối với người tiêu dùng) trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với chỉ dẫn thương mại tương ứng của chủ thể quyền yêu cầu xử lý hành vi cạnh tranh không lành mạnh được sử dụng cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự.Về bản chất, chỉ dẫn thương mại là tổng hợp các dấu hiệu chứa đựng thông tin có khả năng hướng dẫn thương mại cho người tiêu dùng về nguồn gốc và dấu hiệu phân biệt hàng hóa, dịch vụ. Các đối tượng thuộc nội hàm chỉ dẫn thương mại theo Điều 130 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 bao gồm nhãn hiệu, tên thương mại, biểu tượng kinh doanh, khẩu hiệu kinh doanh, chỉ dẫn địa lý, kiểu dáng bao bì của hàng hóa và nhãn hàng hóa. Tại khoản 1 Điều 19 Thông tư số 11/2015/TT- BKHCN quy định căn cứ để xác định hành vi sử dụng chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn là các chỉ dẫn thương mại chứa dấu hiệu như yếu tố cấu thành, cách trình bày, cáchkết hợp giữa các yếu tố, màu sắc, ấn tượng tổng quan đối với người tiêu dùng trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu. Phương pháp xác định hành vi là so sánh mức độ trùng hoặc tương tự của các đối tượng là chỉ dẫn thương mại đối với các dấu hiệu dùng để nhận biết, dấu hiệu phân biệt của nhãn hiệu. Các dạng hành vi sử dụng chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn được quy định tại Điều 130 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 và phân chia thành hai nhóm gồm:Nhóm 1: Hành vi gắn chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn: Doanh nghiệp là đối thủ cạnh tranh trên thị trường có liên quan cố ý thực hiện gắn (dán, đính kèm, in…) nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý, tên thương mại, nhãn hàng hóa, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh có các dấu hiệu trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu với mục đích hưởng lợi ích về giá trị kinh tế của nhãn hiệu, lừa dối người tiêu dùng về nguồn gốc, tính năng, công dụng của sản phẩm.Nhóm 2: Hành vi bán, quảng cáo để bán, tàng trữ để bán, nhập khẩu hàng hóa có gắn chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn với nhãn hiệu. Hành vi “bán” được hiểu là hành vi “đổi” sản phẩm phẩm có gắn chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn với nhãn hiệu lấy tiền2 trong hoạt động kinh doanh thương mại; Hành vi quảng cáo để bán được hiểu là “việc sử dụng các phương tiện nhằm giới thiệu đến công chúng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ có mục đích sinh lợi; sản phẩm, dịch vụ không có mục đích sinh lợi..”3 ; Hành vi tàng trữ để bán là hành vi “cất giấu với khối lượng lớn”4 với mục đích để bán các sản phẩm có gắn chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn với nhãn hiệu nhằm sinh lợi nhuận; Hành vi nhập khẩu hàng hóa là hành vi thực hiện các giao dịch về hàng hoá và dịch vụ từ một nguồn bên ngoài biên giới quốc gia vào trong nước có gắn chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn với nhãn hiệu với mục đích để bán nhằm sinh lợi nhuận.Thiệt hại của hành vi sử dụng chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp tới doanh nghiệp là đối thủ trên thị trường cạnh tranh đó là thiệt hại về vật chất (giảm lợi nhuận, giảm doanh số...), thiệt hại về uy tín của doanh nghiệp trên thị trường. Người tiêu dùng bị nhầm lẫn, lừa dối về nguồn gốc, tính năng và công dụng của sản phẩm dịch vụ được cung cấp. Tuy nhiên, thiệt hại lớn nhất của hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu do sử dụng các chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn theo quan điểm của các nhà lập pháp Việt Nam là xâm phạm vào trật tự công là đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp chân chính trên thị trường. Qua nghiên cứu từ thực tiễn có một vụ việc điển hình như sau:Công ty TNHH Thương mại quốc tế Minh Đạt là doanh nghiệp thành lập sau Công ty TNHH Thực phẩm CJ Minh Đạt, do ông Nguyễn Nhật Hoàng làm chủ sở hữu đồng thời là đại diện theo pháp luật (ông Hoàng trước đây đã từng là nhân viên làm việc cho Công ty TNHH Thực phẩm CJ Minh Đạt). Phía công ty Minh Đạt cũng kinh doanh một số dòng sản phẩm tương tự như sản phẩm của công ty CJ Minh Đạt như bò viên, cá viên, hải sản rau củ, tôm viên... và sử dụng bao bì sản phẩm tương tự như bao bì các nhãn hiệu đã được lưu hành trước đó của công ty CJ Minh Đạt. Với việc sản xuất sản phẩm có cùng công dụng và nhận diện bao bì tương tự với nhãn hiệu đã tồn tại trên thị trường từ trước, hành vi của bên bị điều tra là biểu hiện của hoạt động cạnh tranh không lành mạnh, gây thiệt hại đến các chủ thể khác nhau trên thị trường; gây nhầm lẫn, tác động vào sự quyết định lựa chọn sản phẩm của người tiêu dùng, hậu quả người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm không như mong muốn. Gây thiệt hại cho doanh nghiệp có sản phẩm bị gây nhầm lẫn.Thứ hai, hành vi sử dụng nhãn hiệu được bảo hộ ở nước ngoài tại Việt Nam, mà việc sử dụng đó không được sự đồng ý của chủ sở hữu nhãn hiệu và không có lý do chính đáng.Về quy định cấm người đại diện, đại lý của nhãn hiệu sử dụng bất hợp pháp nhãn hiệu, tại Điều 6 septies Công ước Paris năm 1883 về bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp có quy định như sau: Nhãn hiệu: Đăng ký nhãn hiệu dưới tên của người đại diện hoặc đại lý mà không được chủ sở hữu nhãn hiệu cho phép.(1) Nếu đại lý hoặc người đại diện của người chủ sở hữu nhãn hiệu tại một số các nước thành viên của Liên minh vẫn nộp đơn đăng ký nhãn hiệu cho chính mình tại một hoặc nhiều nước thành viên của Liên minh mà không được sự cho phép của người chủ đó thì chủ nhãn hiệu có quyền phản đối việc đăng ký hoặc đề nghị hủy bỏ đăng ký đó hoặc nếu pháp luật quốc gia cho phép, chuyển đăng ký đó cho mình, trừ trường hợp đại lý hoặc người đại diện biện hộ được cho hành vi của mình.(2) Người chủ sở hữu nhãn hiệu, theo các quy định của khoản 1 nếu trên có quyền phản đối việc đại lý hoặc người đại diện sử dụng nhãn hiệu của mình nếu không cho phép việc sử dụng đó (Điều 6 septies).Mặc dù tại Công ước Paris năm 1883 về bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp có quy định về việc cấm người đại diện, đại lý của nhãn hiệu sử dụng nhãn hiệu trái phép, nhưng lại không xác định hành vi đó là hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu. Tuy nhiên, Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 của Việt Nam đã luật hóa và ghi nhận vào hệ thống pháp luật quốc gia đó là hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu tại khoản 1 Điều 130. Chủ thể thực hiện hành vi được xác định ở phạm vi rất hẹp là người đại diện hoặc đại lý của nhãn hiệu. Cụ thể người đại diện của nhãn hiệu và đại lý của nhãn hiệu được xác định như sau:- Người đại diện của nhãn hiệu: Theo Điều 134 Bộ luật Dân sự năm 2015, đại diện là việc cá nhân, pháp nhân nhân danh và vì lợi ích của cá nhân hoặc pháp nhân khác xác lập, thực hiện giao dịch dân sự. Trên thực tế người đại diện của nhãn hiệu thường là đại diện theo ủy quyền và thẩm quyền được xác lập theo nội dung, phạm vi của hợp đồng ủy quyền. Người đại diện theo pháp luật của nhãn hiệu có quyền xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự liên quan đến nhãn hiệu nhưng phải vì lợi ích của chủ sở hữu nhãn hiệu.- Đại lý của nhãn hiệu: Theo Điều 166 Luật Thương mại năm 2005, đại lý thương mại là hoạt động thương mại, bên giao đại lý và bên đại lý thoả thuận việc bên đại lý nhân danh chính mình mua, bán hàng hoá cho bên giao đại lý hoặc cung ứng dịch vụ của bên giao đại lý cho khách hàng để hưởng thù lao.Theo Điều 124 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, sử dụng nhãn hiệu là việc người đại diện, đại lý của nhãn hiệu được thực hiện các hành vi sau đây:- Gắn nhãn hiệu được bảo hộ lên hàng hoá, bao bì hàng hoá, phương tiện kinh doanh, phương tiện dịch vụ, giấy tờ giao dịch trong hoạt động kinh doanh;- Lưu thông, chào bán, quảng cáo để bán, tàng trữ để bán hàng hoá mang nhãn hiệu được bảo hộ; Nhập khẩu hàng  hoá, dịch vụ mang nhãn hiệu được bảo hộ.Đối tượng của hành vi là nhãn hiệu được bảo hộ theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên mà điều ước quốc tế có quy định cấm người đại diện hoặc đại lý của chủ sở hữu nhãn hiệu sử dụng nhãn hiệu mà không có sự đồng ý của chủ sở hữu nhãn hữu hoặc không có lý do chính đáng. Hiện nay, Việt Nam đã là thành viên của các điều ước tế, hiệp định liên quan đến nhãn hiệu. Trong số các điều ước quốc tế trên có ba điều ước đa phương chiếm vị trí chính yếu trong hệ thống pháp luật quốc tế về nhãn hiệu là Công ước Paris năm 1883, Thỏa ước và Nghị định thư Madrid và Hiệp định TRIPS.Thứ ba, hành vi đăng ký, chiếm giữ quyền sử dụng hoặc sử dụng tên miền trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu được bảo hộ.Theo Điều 2 khoản 4 Thông tư số 24/2015/TT-BTTT ngày 18/08/2015 của Bộ Thông tin và Truyền thông quy định và quản lý tài nguyên internet (gọi tắt là Thông tư số 24/2015/TT-BTTT) định nghĩa tên miền như sau:Tên miền là tên được sử dụng để định danh địa chỉ Internet của máy chủ gồm các dãy ký tự cách nhau bằng dấu chấm. Tên miền bao gồm: Tên miền dùng các kí tự dựa trên cơ sở bảng mã ASCII, sau đây gọi là tên miền mã ASCII; Tên miền dùng bảng chữ cái dựa trên cơ sở ngôn ngữ truyền thống của từng quốc gia, sau đây gọi là tên miền đa ngữ (IDN).Cũng giống như thủ tục đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, đăng ký tên miền được thực hiện theo nguyên tắc bình đẳng, không phân biệt đối xử, đăng ký trước được quyền sử dụng trước, ngoại trừ các tên miền thuộc phạm vi ưu tiên bảo vệ theo quy định hoặc các tên miền được dành cho đấu giá theo quy định của Bộ Thông tin và Truyền thông. Chủ thể đăng ký sử dụng tên miền phải chịu trách nhiệm quản lý và sử dụng tên miền đăng ký theo đúng quy định của pháp luật về tài nguyên internet.Tuy nhiên, không phải hành vi nào đăng ký, sử dụng, chiếm giữ tên miền trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu cũng được xác định là hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu. Để xác định hành vi đăng ký, sử dụng và chiếm giữ tên miền gây nhầm lẫn hoặc trùng với nhãn hiệu có phải là hành vi cạnh tranh không lành mạnh hay không phải căn cứ vào đặc điểm hành vi quy định tại Điều 19 khoản 2 Thông tư số 11/2015/TT-BKHCN như sau:- Hành vi sử dụng tên miền quốc gia Việt Nam “.vn” có dãy ký tự trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đang được bảo hộ hoặc được sử dụng rộng rãi để quảng cáo, giới thiệu sản phẩm, chào hàng, bán hàng hóa, dịch vụ trùng, tương tự hoặc có liên quan trên trang thông tin điện tử mà địa chỉ tên miền đó dẫn tới; gây nhầm lẫn và lợi dụng hoặc làm thiệt hại đến uy tín, danh tiếng hoặc vật chất đối với chủ sở hữu nhãn hiệu đó.- Hành vi đăng ký, chiếm giữ quyền sử dụng tên miền quốc gia Việt nam “.vn” có dãy ký tự trùng với nhãn hiệu và có căn cứ chứng minh tổ chức, cá nhân chỉ đăng ký, chiếm giữ quyền sử dụng tên miền nhằm bán lại để kiếm lời hoặc cản trở chủ sở hữu nhãn hiệu được bảo hộ đó đăng ký tên miền.Như vậy, căn cứ để xác định hành vi cạnh tranh không lành mạnh là việc chủ thể vi phạm đăng ký, sử dụng, chiếm giữ quyền sử dụng tên miền quốc gia có dãy ký tự trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đang được bảo hộ hoặc được sử dụng rộng rãi với mục đích để quảng cáo, giới thiệu, chào hàng, bán hàng hóa, bán lại tên miền hoặc cản trở chủ sở hữu nhãn hiệu đăng ký tên miền gây thiệt hại cho chủ sở hữu tên miền.Qua nghiên cứu thực tiễn cho thấy một ví dụ điển hình về hành vi đăng ký, sử dụng, chiếm dụng tên miền gây nhầm lẫn với nhãn hiệu được xác định là hành vi cạnh tranh không lành mạnh tại Bản án số 28/2019/KDTM-ST “Về việc tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ tên miền” ngày 24/07/2019 của TAND thành phố Hà Nội6 như sau:OSRAM GMBH thuộc Tập đoàn O Licht Group (nguyên đơn), được thành lập từ ngày 01/01/1919 tại Berlin - Đức. Được biết đến là nhà sản xuất hệ thống chiếu sáng hàng đầu thế giới, thương hiệu uy tín. Nguyên đơn đã sử dụng nhãn hiệu OSRAM ngay từ ngày đầu thành lập. Hiện nay, nhãn hiệu OSRAM đã được đăng ký và bảo hộ tại hơn 150 quốc gia trên thế giới, trong đó có đăng ký sớm nhất vào năm 1906, chỉ định Việt Nam vào năm 1966. Nguyên đơn sở hữu hơn 640 tên miền chứa nhãn hiệu OSRAM và duy trì các website tại các tên miền này để thực hiện việc kinh doanh trên toàn thế giới, bao gồm nhưng không giới hạn ở các Website chính thức tại địa chỉ tên miền .Qua tra cứu, nguyên đơn được biết ông Nguyễn Đức T (sau đây gọi là bị đơn) đã đăng ký và đồng thời sử dụng các tên miền như dưới đây: OSRAM.com.vn và OSRAM.vn đã đăng ký ngày 03/03/2019 ngày hết hạn là 03/03/2019 nhà đăng ký Công ty TMHH PA Việt Nam. Bị đơn hiện nay là giám đốc của Công ty cổ phần thương mại thiết bị ĐHN (sau đây viết tắt là Công ty ĐHN) là công ty hoạt động trong lĩnh vực cung cấp các sản phẩm chiếu sáng như bóng đèn. Bị đơn đã và đang xây dựng, kinh doanh, quản trị hoạt động các Website mà các tên miền OSRAM.com.vn và OSRAM.vn để quảng cáo, kinh doanh các sản phẩm chiếu sáng của nhiều thương hiệu khác nhau dưới tên Công ty ĐHN.Qua so sánh, dễ dàng nhận thấy rằng, các tên miền OSRAM.com.vn và OSRAM.vn tương tự với nhãn hiệu OSRAM do tên miền chứa toàn bộ nhãn hiệu nổi tiếng OSRAM. Website chứa đựng tên miền nêu trên dẫn đến gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng về mối quan hệ hợp tác kinh doanh giữa bị đơn và nguyên đơn. Bên cạnh việc đăng ký các tên miền trùng với nhãn hiệu nổi tiếng OSRAM, bị đơn còn sử dụng các tên miền để xây dựng các Website, qua đó thực hiện việc kinh doanh, cung cấp dịch vụ tương tự với sản phẩm/dịch vụ mà nhãn hiệu OSRAM đăng ký bảo hộ̣ là các sản phẩm chiếu sang hộ. Hành vi cố này gây thiệt hại trực tiếp cho nguyên đơn ở các khía cạnh sau: (i) Người tiêu dùng khi truy cập vào các trang Website này nhầm lẫn nguyên đơn là chủ sở hữu các Website này hoặc chủ sở hữu các Website này có mối liên hệ với nguyên đơn do đó, người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm không đúng theo nhãn hiệu mà mình mong muốn. (ii) Gây thiệt hại nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh của nguyên đơn, gây nhầm lẫn cho các đối tác, bạn hàng của nguyên đơn và người tiêu dùng nói chung. Tên miền có tính duy nhất, việc bị đơn đăng ký các tên miền tranh chấp nên nguyên đơn không thể đăng ký các tên miền này, đây là hành vi chiếm giữ quyền sử dụng tên miền với dụng ý xấu theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 16 Nghị định số 72/2013/NĐ-CP ngày 15/07/2013 của Chính phủ về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng và điểm d khoản 1 Điều 130 Luật Sở hữu trí tuệ 2005. Các tên miền tranh chấp đang phục vụ cho hoạt động kinh doanh của Công ty ĐHN. Việc sử dụng tên miền để quảng bá cho dịch vụ của các công ty khác là minh chứng cho hành vi cố ý nhằm chiếm đoạt lợi nhuận bất chính.2. Một số tồn tại, hạn chếHiện nay, các quy định về xác định hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu ở Việt nam còn tồn tại một số hạn chế và bất cập sau:Thứ nhất, thiếu căn cứ xác định hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu vượt quá phạm vi bảo hộ của Luật Sở hữu trí tuệ: Luật Cạnh tranh năm 2018 đã loại bỏ hành vi sử dụng chỉ dẫn gây nhầm lẫn tại khoản 1 Điều 39 nhằm đảm bảo tính thống nhất cũng như tạo cơ sở pháp lý rõ ràng trong việc xác định phạm vi áp dụng giữa Luật Cạnh tranh và Luật Sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, tại Điều 45 Luật Cạnh tranh năm 2018 cũng có quy định các hành vi cạnh tranh không lành mạnh bị cấm ngoài 06 hành vi được liệt kê còn bao gồm các hành vi cạnh tranh không lành mạnh khác bị cấm theo quy định của luật khác. Trong khi, Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 có đối tượng điều chỉnh các chỉ dẫn thương mại đã được đăng ký bảo hộ. Đối với trường hợp chỉ dẫn thương mại chưa được bảo hộ nếu có hành vi cạnh tranh không lành mạnh sẽ áp dụng quy định pháp luật nào để kiểm soát và xử lý hành vi? Đồng thời, trong thực tế chưa có căn cứ pháp lý để xác định một chỉ dẫn thương mại chưa đăng ký bảo hộ nhưng đã trở nên quen thuộc với người tiêu dùng và đang bị gây nhầm lẫn.Thứ hai, mâu thuẫn với quy định của pháp luật về công nghệ thông tin: Tên miền và nhãn hiệu là hai đối tượng thuộc điều chỉnh của hai lĩnh vực độc lập với nhau với chức năng và môi trường sử dụng khác nhau. Nếu như nhãn hiệu được sử dụng trên môi trường kinh doanh, thương mại thực tế thì tên miền được sử dụng trên không gian ảo. Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 quy định hành vi đăng ký, sử dụng, quản lý tên miền gây trùng hoặc nhầm lẫn với nhãn hiệu được xác định là hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu và xử lý theo pháp luật sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên tại pháp luật công nghệ thông tin lại có quy định cụ thể như sau:(1) Tại khoản 2 điểm c mục 2.1 Văn bản hợp nhất Thông tư số 2202/VBHN-BTTTT ngày 01/08/2013 Bộ Thông tin và Truyền thông hợp nhất Thông tư hướng dẫn về quản lý và sử dụng tài nguyên internet có quy định về nguyên tắc đăng ký, sử dụng tên miền quốc gia .vn: “Tên miền quốc gia Việt Nam “.vn” không nằm trong đối tượng điều chỉnh của Luật Sở hữu trí tuệ. Dãy ký tự hoặc ký tự là nhãn hiệu hàng hóa, tên thương hiệu, tên sản phẩm, tên dịch vụ, bản quyền tác giả, tác phẩm nằm trong cấu trúc tên miền nếu chỉ đăng ký bảo vệ trên mạng sẽ không được bảo vệ trên thực tế và ngược lại, nhãn hiệu hàng hóa, tên thương hiệu, tên sản phẩm, tên dịch vụ, bản quyền tác giả, tác phẩm nếu chỉ đăng ký bảo hộ trên thực tế cũng sẽ không được bảo vệ trên mạng nếu không đăng ký chúng trong tên miền”.(2)   Tại Điều 16, khoản 2 Văn bản hợp nhất Nghị định số 02/VBHN-BTTT ngày 10/5/2018 của Bộ Thông tin và Truyền thông hợp nhất Nghị định quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet có quy định về căn cứ giải quyết tranh chấp tên miền có liên quan đến việc trùng hoặc gây nhầm lẫn với nhãn hiệu theo yêu cầu của nguyên đơn như sau:Tên miền tranh chấp trùng hoặc giống đến mức nhầm lẫn với tên của nguyên đơn; trùng hoặc giống đến mức nhầm lẫn với nhãn hiệu thương mại hay nhãn hiệu dịch vụ mà nguyên đơn là người có quyền hoặc lợi ích hợp pháp; - Bị đơn cho thuê hay chuyển giao tên miền cho nguyên đơn là người chủ của tên, nhãn hiệu thương mại, nhãn hiệu dịch vụ trùng hoặc giống đến mức gây nhầm lẫn với tên miền đó; cho thuê hay chuyển giao cho đối thủ cạnh tranh của nguyên đơn vì lợi ích riêng hoặc để kiếm lời bất chính;- Bị đơn chiếm dụng, ngăn cản không cho nguyên đơn là người chủ của tên, nhãn hiệu thương mại, nhãn hiệu dịch vụ đăng ký tên miền tương ứng với tên, nhãn hiệu thương mại hay nhãn hiệu dịch vụ đó nhằm mục đích cạnh tranh không lành mạnh;- Bị đơn sử dụng tên miền để hủy hoại danh tiếng của nguyên đơn, cản trở hoạt động kinh doanh của nguyên đơn hoặc gây sự nhầm lẫn, gây mất lòng tin cho công chúng đối với tên, nhãn hiệu thương mại, nhãn hiệu dịch vụ của nguyên đơn nhằm mục đích cạnh tranh không lành mạnh; mà nguyên đơn là người có quyền hoặc lợi ích hợp pháp.3. Kiến nghị và đề xuấtXác định hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu được coi là điều kiện tiên quyết để triển khai các bước tiếp theo trong quá trình kiểm soát hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu. Một số tồn tại, hạn chế của pháp luật kiểm soát cạnh tranh không lành mạnh nói chung và liên quan đến nhãn hiệu nói riêng cần được khắc phục nhằm đảm bảo tính khả thi của pháp luật. Do vậy, đối với quy định về xác định hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu cần sửa đổi, bổ sung những nội dung sau:Thứ nhất, bổ sung quy định căn cứ pháp lý để xác định xác định hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu trong trường hợp vượt quá phạm vi bảo hộ của pháp luật sở hữu trí tuệ.Thứ hai, loại bỏ hành vi sử dụng nhãn hiệu được bảo hộ ở nước ngoài tại Việt Nam mà không được sự cho phép của chủ sở hữu nhãn hiệu là hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu: Bởi thực tiễn cho thấy, với tư cách là người đại diện, đại lý của nhãn hiệu, trong hoạt động kinh doanh chủ thể này bắt buộc phải sử dụng nhãn hiệu. Trong khi Điều 6 septies của Công ước Paris năm 1883 quy định cấm hành vi đăng ký nhãn hiệu của người đại diện, đại lý nhãn hiệu khi không được phép của chủ sở hữu nhãn hiệu mà không có quy định cấm hành vi sử dụng nhãn hiệu cũng như xác định đó là hành vi cạnh tranh không lành mạnh liên quan đến nhãn hiệu.Thứ ba, sửa đổi, bổ sung Luật Công nghệ thông tin: Chỉnh sửa, bổ sung quy định về mặt nguyên tắc khi đăng ký tên miền: Luật Công nghệ thông tin cần bổ sung quy định về mặt nguyên tắc đối với Bộ Thông tin và Truyền thông về trách nhiệm phối hợp cùng Cục Sở hữu trí tuệ - Bộ Khoa học Công nghệ và Thông tin về việc xác minh các nội dung liên quan đến việc phê duyệt hồ sơ đăng ký tên miền như sau:(i)  Tên miền có yếu tố trùng với nhãn hiệu đang được bảo hộ không?(ii)   Tên miền có yếu tố gây nhầm lẫn, tương tự với nhãn hiệu đang được bảo hộ không?./.Nguồn: Tạp chí Nghề luật Số 1/2022- Năm thứ mười bảyTheo: Nguyễn Thuỳ DungLink tài liệu:  https://docs.google.com/document/d/153XqVcUmlfUfmw4MTvXqWzuGfbfUO3fa/edit