Các yếu tố ảnh hưởng và định hướng hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ đầu tư chứng khoán ở Việt Nam

4.1.  Các yếu tố ảnh hưởng và định hướng hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ đầu tư chứng khoán ở Việt Nam hiện nay4.1.1.  Các yếu tố ảnh hưởng đến việc hoàn thiện pháp luật về tổ chức và hoạt động của Quỹ đầu tư chứng khoánThứ nhất, sự phát triển của nền kinh tếDo ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính thế giới vào năm 2008, GDP chỉ tăng trưởng ở mức 5,4% đến 5,7%. Sau nhiều năm đổi mới, cơ cấu nền kinh tế chuyển dịch sang công nghiệp hóa và hiện đại hóa với sự đóng góp vào GDP của khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài ngày càng tăng, khu vực doanh nghiệp nhà nước giảm mạnh và khu vực tư nhân không thay đổi nhiều. Nền kinh tế phục hồi trở lại, GDP tăng 6% vào năm 2015 và 6,7% vào năm 2017.Việt Nam đang quyết tâm thúc đẩy phát triển kinh tế, khuyến khích phát triển nội lực, khu vực kinh tế tư nhân; cổ phần hóa, thoái vốn, sắp xếp và tái cấu trúc các doanh nghiệp nhà nước; hay tham gia các hiệp định thương mại tự do, các hiệp định thương mại thế hệ mới.Năm 2018, mức tăng trưởng kinh tế GDP tăng 7,08% so với năm 2017 – mức cao nhất của 11 năm qua, vượt mục tiêu đề ra; Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân kiểm soát tăng 3,54% so với năm 2017 - hoàn thành mục tiêu kiểm soát lạm phát bình quân dưới 4%; Lạm phát cơ bản bình quân tăng 1,48% so với bình quân năm 2017.Theo Báo cáo năng lực cạnh tranh toàn cầu năm 2018, Diễn đàn kinh tế thế giới đánh giá Việt Nam đứng thứ 77/140 nền kinh tế với số điểm và thứ hạng tương đối cao về ổn định kinh tế vĩ mô. Trong đó, hệ thống tài chính đạt 62/100 điểm. Nền kinh tế Việt Nam đang giữ đà tăng trưởng cao và nội lực các doanh nghiệp niêm yết tiếp tục được củng cố, nguồn vốn đổ vào TTCK ngày càng cao.Thứ hai, hội nhập quốc tế về thị trường chứng khoánĐối với quá trình hội nhập, Việt Nam sẽ thực hiện đầy đủ các cam kết trong Cộng đồng kinh tế ASEAN và WTO, tham gia các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, hội nhập quốc tế với tầm mức sâu rộng hơn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm [46, tr428].Cam kết WTO về TTCK đã có hiệu lực toàn bộ từ năm 2012, đánh giá là đã mở cửa ở mức cao. Cam kết gia nhập WTO của Việt Nam quy định rõ: Ngay khi gia nhập (11/01/2007) công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ nước ngoài được thành lập văn phòng đại diện và công ty liên doanh với tỷ lệ sở hữu của bên nước ngoài tối đa 49%. Từ năm 2012, cho phép thành lập công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ 100% vốn nước ngoài.Cam kết cộng đồng kinh tế chung ASEAN, lĩnh vực dịch vụ chứng khoán của Việt Nam tham gia không vượt quá các cam kết trong WTO. Trong khuôn khổ ASEAN, Việt Nam bảo lưu các quyền áp dụng quy định đối với thủ tục đầu tư và cấp phép các hoạt động trong lĩnh vực chứng khoán, chủ yếu tập trung vào sáng kiến nhằm tiến tới xây dựng một thị trường vốn hội nhập cao hơn, cụ thể gồm các sáng kiến liên quan tới kết nối thị trường, tiếp cận thị trường và tính thanh khoản của thị trường. Bên cạnh đó, UBCKNN còn tham gia vào các sáng kiến của Diễn đàn các thị trường vốn ASEAN như: Sáng kiến thành lập Quỹ tương hỗ trái phiếu Châu Á nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc phân phối qua biên giới chứng chỉ của những quỹ tương hỗ chủ yếu đầu tư vào trái phiếu ASEAN.Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ Xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), chính thức có hiệu lực đối với Việt Nam từ ngày 14/01/2019. Việt Nam có nghĩa vụ chấp thuận những quy tắc chung, cam kết tự do hóa, mở cửa thị trường các lĩnh vực có cam kết, trong đó có lĩnh vực dịch vụ tài chính, chứng khoán. Điều này giúp thúc đẩy TTCK trong nước ngày càng phát triển theo hướng hội nhập sâu rộng hơn, tiếp cận các chuẩn mực quốc tế, đồng thời cũng tạo ra những thách thức phải đáp ứng được các tiêu chuẩn có chất lượng ngày càng cao theo các cam kết quốc tế. Một trong số đó là yêu cầu hoàn thiện pháp luật về đầu tư trong đó có đầu tư chứng khoán.Lĩnh vực quản trị công ty, Việt Nam là thành viên của OECD năm 2008. OECD đưa ra các nguyên tắc chung về QTCT. Trong quá trình hoàn thiện môi trường kinh doanh cho các doanh nghiệp, khung pháp lý về QTCT cũng đã từng bước xây dựng, bổ sung và hoàn thiện. Cho đến nay, khung về QTCT ở Việt Nam được đánh giá là phù hợp với yêu cầu và nguyên tắc quản trị phổ biến được thừa nhận trên thế giới .Việc Việt Nam ký kết nhiều hiệp định thương mại là cơ sở để các NĐT nước ngoài tham gia TTCK. Họ sẽ lựa chọn đầu tư thông qua các kênh trung gian là QĐTCK trong nước có uy tín, những tổ chức không chỉ am hiểu về các vấn đề bản địa mà còn quy tụ nhiều chuyên gia phân tích, tư vấn chuyên sâu.Thứ ba, sự phát triển của thị trường chứng khoánĐến nay, TTCK Việt Nam hình thành và phát triển được gần hai mươi năm, mở ra một kênh huy động vốn dài hạn quan trọng cho nền kinh tế, hướng đến mục tiêu là giảm khoảng cách chênh lệch với kênh huy động vốn qua hệ thống ngân hàng, hình thành cơ cấu bền vững hơn cho thị trường tài chính.Thị trường chứng khoán năm 2018 vẫn duy trì sự tăng trưởng nhiều khía cạnh. Tháng 12/2018 chỉ số VN-index đạt mức 892,54 điểm; quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt hơn 3,9 triệu tỷ đồng, tăng 12,7% so với năm 2017, tương đương 71,6% GDP năm 2018. Tính đến ngày 31/12/2018, mức vốn hóa TTCK đạt hơn 5 triệu tỷ đồng, tương đương 101,5% GDP, vượt chỉ tiêu đặt ra trong Chiến lược phát triển TTCK đến năm 2020 theo Quyết định số 252/QĐ – TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 01/03/2012.Theo: Nguyễn Thị Hồng PhướcLink luận án: Tại đây