Phương hướng hoàn thiện quy định của pháp luật về kiểm soát hành vi lạm dụng của doanh nghiệp có vị trí thống lĩnh thị trường của Việt Nam

3.1.  Phương hướng hoàn thiện3.1.1.  Đáp ứng các yêu cầu trong xu thế hội nhập kinh tế, thích ứng với môi trường kinh doanh toàn cầu và phù hợp với các cam kết quốc tếSong song với việc xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, thì việc chủ động hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới là yêu cầu đã được Đảng và Nhà nước đặt ra. Báo cáo Chính trị của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng xác định:“Phát triển kinh tế nhanh và bền vững; tăng trưởng kinh tế cao hơn 5 năm trước trên cơ sở giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chú trọng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới; phát triển kinh tế tri thức, nâng cao trình độ khoa học, công nghệ của các ngành, lĩnh vực; nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, tham gia có hiệu quả vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu”.Hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức, trong đó, có cả thách thức về việc xây dựng và đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng, minh bạch. Các quy định của pháp luật cạnh tranh và thiết chế thực thi phải có sự tương thích và bắt nhịp xu thế chung trước sự thay đổi của môi trường kinh doanh toàn cầu. Sự chuyển biến nhanh chóng của môi trường kinh doanh trong nước và quốc tế đã tạo điều kiện cho sự xuất hiện của nhiều phương thức cạnh tranh và kinh doanh mới. Các phương thức cạnh tranh và kinh doanh mới đó đã và đang làm thay đổi cấu trúc của nhiều thị trường quan trọng và tác động một cách trực tiếp đến các chủ thể trên thị trường. Vì vậy, việc hoàn thiện các quy định của pháp luật cạnh tranh phải theo hướng đảm bảo tính linh hoạt, mềm dẻo, thích ứng cao với thực tiễn kinh doanh trong nước và quốc tế. Mặt khác, việc nỗ lực cải thiện môi trường cạnh tranh, nâng cao sức hấp dẫn của thị trường, thu hút đầu tư cũng có ý nghĩa đảm bảo cho sự hội nhập là thực chất.Cạnh tranh có vai trò quan trọng trong một nền kinh tế ngày càng đổi mới và toàn cầu hóa là rõ ràng. Chính sách, pháp luật cạnh tranh được các quốc gia, cộng đồng khu vực và quốc tế thừa nhận là công cụ quan trọng thực hiện chức năng điều tiết nền kinh tế, khắc phục những khiếm khuyết của thị trường và những tác động từ mặt trái của tự do hóa thương mại. Hầu hết các tổ chức kinh tế, các diễn đàn thương mại, đặc biệt là các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam tham gia đều đặt ra những yêu cầu cơ bản về mục tiêu xây dựng thiết chế pháp lý hoàn chỉnh để đảm bảo thị trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng. Các FTA thế hệ mới đều nhấn mạnh các điều khoản về chính sách cạnh tranh có ý nghĩa quan trọng và mang lại lợi ích cho tự do thương mại và đầu tư và chống lại các hành vi phản cạnh tranh xuyên biên giới. Hiệu quả của FTA chỉ thực sự được hoàn thiện khi các rào cản thương mại được loại bỏ song song với việc loại bỏ các hành vi HCCT có thể diễn ra và gây hại đến thị trường. Quy tắc cạnh tranh trong các FTA còn hướng đến tăng cường sự liên kết về kinh tế và chính trị ở cấp khu vực cũng như để phối hợp xử lý có hiệu quả hơn các hành vi phản cạnh tranh ở cấp độ xuyên quốc gia. Do đó, việc hoàn thiện và thực thi pháp luật cạnh tranh cần coi sự phù hợp với các cam kết quốc tế là một yêu cầu quan trọng.Đặc biệt, cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đưa tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế sang một giai đoạn mới, chuyển từ trọng tâm tự do hóa thương mại sang giai đoạn hội tụ các nền kinh tế khu vực, tiến tới là nền kinh tế Thế Giới. Việc hình thành thị trường toàn cầu sẽ đưa đến nhu cầu về chính sách và pháp luật cạnh tranh chung. Hiện nay, Luật mẫu về cạnh tranh của UNCTAD, diễn đàn tranh luận về chính sách và pháp luật cạnh tranh OECD hay hoạt động của mạng lưới cạnh tranh quốc tế ICN đều là những minh chứng cho nhu cầu về việc xây dựng nền tảng pháp luật và chính sách cạnh tranh chung giữa các quốc gia. Mặc dù không mang tính bắt buộc, song việc hoàn thiện các quy định và quá trình thực thi pháp luật cạnh tranh nói chung và quy định về lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường nói riêng ở Việt Nam cần tham khảo Luật mẫu về cạnh tranh của UNCTAD, tiếp thu kinh nghiệm, những gợi ý và khuyến nghị từ OECD và ICN một cách có chọn lọc.Theo: Trần Thùy Lin​​hLink luận án:  Tại đây