Các biện pháp xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

2.3.  Các biện pháp xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộNhư đã trình bày tại mục 2.2.1.2 của luận án, thì xử lý VPHC trong lĩnh vực GTĐB được hiểu là hoạt động của các cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền áp dụng các hình thức xử phạt VPHC, các biện pháp khắc phục hậu quả, các biện pháp ngăn chặn VPHC và đảm bảo việc xử lý VPHC đối với những cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi VPHC trong lĩnh vực GTĐB nhằm đảm bảo trật tự ATGTĐB.Vì vậy, khi trình bày về các biện pháp xử lý VPHC trong lĩnh vực GTĐB, luận án sẽ trình bày theo các nhóm biện pháp như: Nhóm biện pháp xử phạt; nhóm biện pháp khắc phục hậu quả; nhóm biện pháp ngăn chặn...2.3.1.  Các biện pháp xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ Xử phạt VPHC nói chung, xử phạt VPHC trong lĩnh vực GTĐB nói riêng là việc chủ thể có thẩm quyền áp dụng các chế tài hành chính nhằm mục đích xử phạt đối với từng hành vi vi phạm cụ thể theo quy định của pháp luật. Trong lĩnh vực GTĐB, khi VPHC xảy ra, có thể áp dụng các hành thức xử phạt như: (1) Cảnh cáo; (2) phạt tiền; (3) tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn; (4) tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để VPHC.2.3.1.1.  Cảnh cáoTheo từ điển giải thích thuật ngữ Hành chính do thì cảnh cáo được hiểu là hình thức kỷ luật trên hình thức khiển trách do cơ quan nhà nước có thẩm quyền áp dụng với công chức vi phạm về nghĩa vụ đã bị khiển trách mà lại tái phạm hoặc vi phạm lần đầu nhưng mức độ nghiêm trọng hơn trường hợp phải khiển trách. Như vậy có thể thấy được cảnh cáo là một hình thức phản ứng của nhà nước đối với một hành vi VPPL, tuy nhiên vi phạm đó không quá nguy hiểm cho xã hội. Đối với bất kỳ một loại VPPL nào thì cũng được chia thành vi phạm ít nghiêm trọng, vi phạm nghiêm trọng, vi phạm rất nghiêm trọng..., việc phân loại tính nghiêm trọng cho xã hội của hành vi dựa vào rất nhiều yếu tố khác nhau như tầm quan trọng của khách thể, động cơ, mục đích, hậu quả..., tuy nhiên đối với VPHC thì tiêu chí để phân biệt VPHC nghiêm trọng, VPHC ít nghiêm trọng cho đến thời điểm này thực sự chưa rõ ràng; chưa có bất kỳ một nghiên cứu nào đi sâu phân tích làm rõ vấn đề này. Có lẽ một phần do quan niệm phổ biến cho rằng VPHC không gây nguy hiểm cao cho xã hội như tội phạm.Trong xử phạt VPHC đối với những hành vi VPPL về trật tự, ATGTĐB, cảnh cáo được xác định là hình thức xử phạt chính; được áp dụng với cá nhân, tổ chức có hành vi VPHC trong lĩnh vực GTĐB không nghiêm trọng, có tình tiết giảm nhẹ (vi phạm lần đầu, tự giác khai báo...). Đối với VPHC của nhóm đối tượng từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi, thì chỉ áp dụng hình thức xử phạt cảnh cáo chứ không áp dụng các hình thức xử phạt khác. Hiện nay, hình thức xử phạt cảnh cáo không đem lại hiệu quả như mong đợi, vì vậy cần nghiên cứu để có những sự điều chỉnh về đối tượng bị áp dụng cũng như hình thức tổ chức thực hiện hình thức này trên thực tế để đảm bảo tính hiệu quả trong áp dụng pháp luật.2.3.1.2.  Phạt tiềnCùng với phạt cảnh cáo, phạt tiền chỉ được coi là hình thức xử phạt chính và được áp dụng đối với những hành vi về “lý thuyết” là nghiêm trọng hơn hành vi bị phạt cảnh cáo. Thông qua hình thức này, nhà nước thể hiện thái độ nghiêm khắc hơn đối với cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm. Khi bị áp dụng hình thức phạt tiền, tức là chủ thể vi phạm đã bị tước bỏ đi một lợi ích vật chất cụ thể với mong muốn tạo ra được một sự “răn đe” cần thiết đối với chính bản thân người vi phạm và với cả cộng đồng. Vì vậy việc lựa chọn, cân nhắc mức phạt tiền đối với từng hành vi cụ thể để đảm bảo tính phù hợp là vô cùng quan trọng, điều này yêu cầu các nhà lập pháp và hoạch định chính sách phải có sự nghiên cứu tỉ mỉ, cụ thể các hành vi cụ thể xâm hại vào trật tự ATGTĐB, để từ đó tìm ra được mức phạt tiền thực sự phù hợp với từng vi phạm.Hình thức và mức phạt tiền đối với các hành vi VPHC trong lĩnh vực GTĐB khác hẳn với mức phạt tiền trong dân sự, vì mức phạt tiền đối với hành vi VPHC trong GTĐB là một dạng trách nhiệm mà người vi phạm phải gánh chịu trước Nhà nước, mức tiền phạt không lệ thuộc quá nhiều vào thiệt hại; trong khi đó phạt tiền trong dân sự lại là trách nhiệm trước bên mà mình gây ra thiệt hại và phụ thuộc rất nhiều vào thiệt hại thực tế đã xảy ra. Số tiền phạt đối với những hành vi VPHC trong GTĐB sẽ được đưa vào ngân sách, còn số tiền phạt trong dân sự được trả cho bên thiệt hại.Pháp luật một mặt cần phải quy định mức phạt tối đa và tối thiểu đối với các VPHC trong lĩnh vực GTĐB (Hiện mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực GTĐB là 40.000.000đ đối với cá nhân, 80.000.000đ đối với tổ chức), nhưng để đảm bảo yếu tố giáo dục, răn đe; thì rất cần có những quy định cụ thể và thực sự phù hợp cho từng hành vi cụ thể. Có thể tăng mức xử phạt đối với những hành vi xuất phát từ lỗi cố ý như không chấp hành quy định về đèn tín hiệu, vi phạm về mũ bảo hiểm, giấy phép lái xe hay điều khiển phương tiện đi ngược chiều; những hành vi uy hiếp trực tiếp đến trật tự, ATGTĐB.Theo: Đinh Phan QuỳnhLink luận án:  Tại đây