Nâng cao hiệu quả về kiểm soát mã hàng

4.2.3. Nâng cao hiệu quả về kiểm soát mã hàngThứ nhất, thống nhất để thực hiện hiệu quả các quy định về áp mã hàng hóa theo quy định hiện hành Điều 28 Luật hải quan 2014 . Theo đó, cơ quan hải quan cần có hệ thống thông tin và công bố rộng rãi cho doanh nghiệp biết đến danh mục mã số hàng hóa để áp đúng đối tượng kiểm soát, hạn chế và xử lý hiệu quả đối với các trường hợp hàng hóa cùng loại nhưng hiểu về phương pháp áp thuế khác nhau. Theo đó, đồng bộ thông tin khi thực hiện pháp luật về mã hàng hóa đối với danh mục hàng nhập khẩu qua biên giới. Cập nhật các quy định về mã hàng phù hợp với biểu thuế áp thuế của Bộ tài chính đảm bảo thu thuế đủ, đúng đối tượng tạo niềm tin cho doanh nghiệp, thúc đẩy thương mại công bằng.Thứ hai, để ngăn chặn tình trạng một mặt hàng khai báo nhiều mã số khác nhau cần thực hiện quy trình phân tích mẫu chặt chẽ tại các cơ sở có uy tín của đơn vị hải quan, các đơn vị giám định chuyên ngành. Đồng thời, với chức năng, quyền hạn của mình khi thực thi công vụ công chức hải quan nên đưa ra một số khuyến cáo, hướng dẫn về giải quyết bất cập đối với mã số hàng hóa. Nghiên cứu, áp dụng hướng dẫn trong tuyển tập ý kiến phân loại hàng hóa của Tổ chức hải quan thế giới rộng rãi đến cơ quan quản lý, thực thi pháp luật về nhập khẩu hàng hóa qua biên giới và cộng đồng doanh nghiệp.Thứ ba, đối với hàng hóa nghi ngờ hành vi bất chính của doanh nghiệp trong việc tách nhỏ các lô hàng từ một lô hàng để biến sản phẩm đồng bộ thành linh kiện nhập khẩu cần nhanh chóng tổng hợp các thông tin trên tờ khai để xác định số linh kiện nhập khẩu bị phát hiện có thể lắp ráp thành sản phẩm đồng bộ hay không. Đưa vào diện cần rà soát những hàng hóa nhập khẩu có nguy cơ bị lợi dụng để phân chia các lô hàng nhằm lẩn tránh các quy định về chính sách thuế, chính sách mặt hàng đối với hàng hóa nhập khẩu qua biên giới.Thứ tư, chi tiết, cụ thể các quy định của hải quan về mã hàng hóa, quy định áp mã hàng hóa nhập khẩu qua biên giới Tích hợp các thông tin hàng hóa và cập nhật danh mục hàng hóa nhập khẩu để đảm bảo tính liên thông, liên tục khi doanh nghiệp thực hiện nhập khẩu hàng hóa. Xác định những hàng hóa có trị giá nhập khẩu cao, doanh nghiệp nhập khẩu nhập khẩu hàng hóa có phù hợp với thông tin sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, hay theo dõi những hàng hóa đang được hưởng các chính sách nhập khẩu như giảm thuế, miễn thuế, ưu đãi thuế để có biện pháp kiểm soát mã hàng hiệu quả trong thực tế. Xây dựng cơ sở dữ liệu và đề xuất nội luật hóa phù hợp các quy định về thông tin hải quan quốc tế, thực hiện nghiệp vụ, phối hợp với các quốc gia có chung đường biên giới để có những biện pháp kiểm soát mã hàng hiệu quả. Kiến nghị sửa đổi những quy định còn vướng mắc, chưa tương thích với các quy định trong Công ước Kyoto sửa đổi, những cam kết quốc tế về hải quan mà Việt Nam là thành viên.4.2.4   Nâng cao hiệu quả về kiểm soát số lượng, chất lượng hàng hóa nhập khẩu4.2.4.1.   Nâng cao hiệu quả kiểm soát số lượng hàng hóaThứ nhất, đẩy mạnh kiểm soát và áp dụng đúng pháp luật, tăng cường chế tài đối với việc doanh nghiệp vi phạm, gian lận về kê khai số lượng hàng hóa nhập khẩu.Với đặc thù về tính đa dạng đối với hàng hóa nhập khẩu qua biên giới, nhiều vấn đề pháp lý phát sinh từ thực tiễn về kiểm soát số lượng hàng hóa nhập khẩu. Xuất phát từ lợi ích kinh tế kiểm soát hàng hóa nhập khẩu đã phát hiện, xử lý nhiều hàng hóa gian lận, vi phạm về thông tin hàng hóa về số lượng. Khi nhập khẩu, quy định của pháp luật hải quan, chủ hàng có nghĩa vụ khai báo số lượng hàng hóa nhập khẩu đúng với thực tế và thông tin trong hồ sơ hải quan. Tuy nhiên, việc kiểm soát thực hiện quy định này còn bất cập do nhân lực mỏng, số lượng hàng hóa nhiều nên quá trình kiểm soát khó khăn. Việc kiểm soát kỹ, kéo dài sẽ gây cản trở đổi với chủ trương thông thoáng, nhanh chóng trong thủ tục thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu. Một số hành vi vi phạm về kiểm soát số lượng hàng nhập khẩu qua biên giới như số lượng trên hồ sơ hải quan khác biệt so với thực tế để gian lận thuế khi thực hiện nghĩa vụ tài chính, gây thất thoát số tiền thu ngân sách của nhà nước trong quá trình quản lý hàng hóa nhập khẩu. Hành vi này đã tạo ra những khó khăn đối với cơ quan quản lý trong việc thực thi pháp luật đối với quản lý ngoại thương liên quan đến nhập khẩu hàng hóa. Vì vậy, tăng cường quy định pháp luật hải quan và các luật liên quan như Luật xử phạt vi phạm hành chính, Luật quản lý ngoại thương, Luật thuế xuất nhập khẩu, Bộ luật hình sự… sẽ có tính răn đe và đảm bảo thực thi hiệu quả những hành vi của doanh nghiệp liên quan đến kê khai số lượng hàng hóa nhập khẩu thực tế.Thứ hai, xây dựng phương pháp kiểm soát số lượng theo phương thức áp dụng quản lý rủi ro về hải quan. Cụ thể, xây dựng hệ thống kiểm soát số lượng tự động, xây dựng mục tiêu chiến lược ngắn hạn, trung hạn và dài hạn về hàng hóa nhập khẩu qua biên giới theo lãnh thổ, đối tượng và khu vực. Thiết lập mạng lưới thực hiện quyền kiểm soát và hệ thống tích hợp kiểm soát giữa hải quan và các đơn vị được nhà nước trao quyền thực hiện kiểm soát. Cần xây dựng đầu mối kiểm soát quốc gia đối với giải pháp đồng bộ, chặt chẽ.Thứ ba, tăng cường hệ thống chế tài đối với hành vi vi phạm về kê khai, làm giả hoặc các hành vi khác liên quan đến số lượng hàng nhập khẩu ảnh hưởng đến chính sách thu thuế của Nhà nước và thực hiện chức năng thống kê hàng hóa xuất nhập khẩu. Tăng cường các chế tài về xử phạt các hành vi vi phạm đối với hoạt động nhập khẩu hàng hóa qua biên giới. Tạo điều kiện để doanh nghiệp thực hiện pháp luật về kiểm soát hàng hóa nhập khẩu qua biên giới là cần thiết và cấp thiết.Theo: Trần Viết Long Link luận án:  Tại đây