Một số giải pháp khác để nâng cao hiệu quả đối với hoạt động kiểm soát hàng hóa nhập khẩu qua biên giới

4.3. Một số giải pháp khácNgoài các giải pháp được nêu trên, luận án còn đưa ra một số giải pháp điều kiện khác để nâng cao hiệu quả đối với hoạt động kiểm soát hàng hóa nhập khẩu qua biên giới như sau:4.3.1. Kiện toàn tổ chức bộ máy, tổ chức nguồn nhân lực và cơ chế phối hợp trong kiểm soát hàng hóa nhập khẩuKiểm soát hàng hóa nhập khẩu qua biên giới là nhiệm vụ then chốt ở bất kỳ nền kinh tế nào. Nhà nước đóng vai trò quan trọng khi thực hiện kiểm soát hàng hóa nhập khẩu qua biên giới. Vì thế, cần đồng bộ chính sách, thể chế, định hướng kiểm soát có tính chất tổng thể, tăng cường chỉ đạo, đôn đốc và xây dựng quy chế phối hợp giữa các cơ quan kiểm soát hàng hóa nhập khẩu qua biên giới theo quy trình hợp lý. Bộ máy và tổ chức nguồn nhân lực đóng vai trò quan trọng bởi dù pháp luật và chính sách phù hợp tiến bộ đến đâu thì hiệu quả cũng phụ thuộc vào yếu tố con người. Vì vậy, cần tạo những điều kiện thuận tiện để kiện toàn bộ máy kiểm soát hàng hóa nhập khẩu qua biên giới, nhất là cơ quan hải quan. Mặt khác, nhà nước cần có cơ chế tạo hành lang thuận lợi để các cơ quan được chủ động trong thực hiện vai trò kiểm soát của mình. Để thực hiện tốt vai trò này, các đơn vị cần có một bộ phận chuyên môn rà soát, thống kê, đánh giá để có tổng hợp thống nhất và có những định hướng thực hiện hiệu quả trong quá trình thực hiện.Hệ thống các cơ quan kiểm soát cần tăng cường phối hợp, hợp tác, thiết lập hệ thống kiểm soát đồng bộ, tạo điều kiện công nhận kết quả xử lý, kiểm soát của nhau theo thông lệ quốc tế. Cần nâng cao trách nhiệm, vai trò của từng đơn vị đối với chức năng của mình. Nhà nước tăng cường cơ chế khen thưởng. Đồng thời xử lý nghiêm các cơ quan thực thi nhiệm vụ kiểm soát hàng hóa nhập khẩu qua biên giới gây cản trở đối với doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa. Qua đó, nghiên cứu, góp ý đối với việc sửa đổi, xây dựng, hoàn thiện các quy định về kiểm soát hàng hóa nhập khẩu qua biên giới, tăng cường giám sát chuẩn mực về liêm chính hải quan.Tăng cường bồi dưỡng, tập huấn kiến thức pháp luật về hải quan cho cán bộ thực hiện nhiệm vụ kiểm soát, trao đổi nghiệp vụ, chuyên môn giữa cán bộ hải quan và các đơn vị kiểm soát chuyên ngành, công an, bộ đội biên phòng. Thường xuyên nắm bắt thông tin, xây dựng các chuyên đề kiểm soát chung để tạo sự hỗ trợ, hợp tác hiệu quả khi thực thi nhiệm vụ.Riêng đối với hải quan, cần thống nhất và thực hiện hiệu quả đề án nhân lực hải quan; Sửa đổi, bổ sung về quy định công tác cán bộ; xây dựng bộ tiêu chuẩn năng lực. Tăng cường áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhân lực hải quan theo hướng tự động hóa; thực hiện nghiêm chỉnh quy định về liêm chính hải quan và các quy định về tiêu chuẩn cán bộ hải quan theo hướng đảm bảo vật chất và tinh thần trong quá trình công tác.4.3.2. Tăng cường áp dụng phương thức kiểm soát hiện đại và ứng dụng các nghiệp vụ hiện đại trong kiểm soát hàng hóa nhập khẩuThực tiễn kiểm soát hàng hóa nhập khẩu cho thấy rằng, tại giai đoạn trước khi hàng hóa đến cửa khẩu, hoạt động thu thập, kết nối thông tin còn hạn chế về phạm vi, mức độ và nội dung thực hiện. Hoạt động trao đổi, kết nối thông tin với các Bộ ngành thông qua Cơ chế Một cửa quốc gia mới ở giai đoạn đầu thực hiện, chưa đảm bảo tính đồng bộ và kết nối giữa các hệ thống CNTT; mức độ chuẩn hóa, hài hòa hóa các quy trình và chỉ tiêu thông tin trao đổi thấp. Hoạt động kết nối, trao đổi thông tin giữa CQHQ và DN dịch vụ XNK triển khai ở mức độ giới hạn, chưa cho phép nắm bắt đầy đủ sự dịch chuyển của hàng hóa trong chuỗi cung ứng toàn cầu từ khi xuất khẩu đến nước nhập khẩu và đưa vào lưu thông. Tại giai đoạn hàng hóa đến cửa khẩu nhập và trong quá trình làm TTHQ, việc trang bị các hệ thống, phương tiện kiểm tra, giám sát chưa thể phủ khắp các địa bàn quản lý. Mức độ kết nối, trao đổi thông tin giữa các hệ thống trong và ngoài ngành hải quan còn thấp, chưa hình thành mạng lưới kiểm tra, giám sát toàn diện, bọc lót giữa các khâu nghiệp vụ trong chuỗi cung ứng hàng hóa XNK. Tại giai đoạn sau thông quan, các hoạt động sàng lọc, khoanh vùng, phân loại, xác định đối tượng DN trọng điểm, hồ sơ trọng điểm phục vụ công tác KTSTQ đối với hàng hóa nhập khẩu đã được thông quan chưa thực sự hiệu quả. Vì vậy cần tăng cường áp dụng phương thức kiểm soát hiện đại và ứng dụng các nghiệp vụ hiện đại trong kiểm soát hàng hóa nhập khẩu, trong đó cần đẩy mạnh kiểm soát hàng hóa nhập khẩu qua cơ chế một cửa quốc gia trên cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin. Điều này sẽ đảm bảo được những yêu cầu mới trong quản lý nhà nước nói chung, quản lý và kiểm soát hàng hóa nhập khẩu qua biên giới theo pháp luật hải quan nói riêng. Tích cực ứng dụng công nghệ thông tin sẽ đáp ứng yêu cầu của nhà nước trong thời kỳ công nghệ 4.0, thương mại điện tử, xây dựng hệ thống thông tin hải quan quốc gia hiện đại, đẩy mạng giám sát tự động tại các cửa khẩu biên giới; Xây dựng phần mềm kiểm soát và nhận diện cảnh báo hàng hóa vi phạm theo nhóm hàng hóa, theo nguồn gốc và dữ liệu thu thập trong hệ thống hải quan. Đồng thời đẩy mạnh các nghiệp vụ kiểm soát hiện đại sau:- Nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở dữ liệu hồ sơ DN trên Hệ thống thông tin QLRR;- Nâng cấp cấu phần quản lý tuân thủ trong Hệ thống thông tin QLRR, tập trung hoàn thiện hạng mục về hồ sơ DN và thống kê, báo cáo thông tin DN;-  Phát triển các công cụ phần mềm phục vụ cho việc theo dõi, phân tích, đánh giá quá trình tuân thủ của DN, như: chương trình phân tích tuân thủ thương mại; phần mềm phân tích tài chính và hoạt động của DN và các tổ chức, cá nhân liên quan; phần mềm phân tích báo cáo kế toán thuế DN phục vụ KTSTQ; phần mềm phân tích đánh giá rủi ro DN qua hệ thống khai lược khai hàng hóa đường biển (eManifest) và đường hàng không (API),....- Kết nối dữ liệu với các cơ quan quản lý nhà nước, thúc đẩy các chương trình hợp tác - trao đổi thông tin giữa TCHQ với các cơ quan quản lý nhà nước trong ngành Tài chính và các Bộ, ngành khác qua Cơ chế một cửa quốc gia.Theo: Trần Viết Long  Link luận án:  Tại đây