Tình hình các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2006 đến năm 2017

2.2. Tình hình các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2006 đến năm 2017Để làm rõ tình hình các tội XPSH có tính chất chiếm đoạt trên địa bàn TPHCM, từ năm 2006 đến năm 2017; tác giả dựa trên số liệu thống kê của TAND Tối cao, TAND các cấp ở TPHCM, Bộ Công an, Công an TPHCM, Công an tỉnh Đồng Nai làm chất liệu nghiên cứu. Tình hình các tội XPSH có tính chất chiếm đoạt trên địa bàn TPHCM bao gồm: thực trạng (mức độ), diễn biến (động thái), cơ cấu và tính chất.2.2.1. Thực trạng (mức độ) của tình hình các tội xâm phạm sở hữu có tính chất chiếm đoạt trên địa bàn TPHCM từ năm 2006 đến 2017Theo số liệu thống kê, từ năm 2006 đến 2017 trên địa bàn TPHCM đã xảy ra 63.566 vụ án các tội XPSH có tính chất chiếm đoạt với 80.277 tội phạm. Trong đó: năm 2006 có 6.035 vụ và 8.556 tội phạm; năm 2007 có 6.052 vụ và 8.126 tội phạm; năm 2008 có 6.250 vụ và 8.183 tội phạm; năm 2009 có 5.715 vụ và 7.247 tội phạm; năm 2010 có 5.145 vụ và 6.800 tội phạm; năm 2011 có 4.745 vụ và 6.168 tội phạm; năm 2012 có 5.121 vụ và 6.579 tội phạm; năm 2013 có 5.279 vụ và 6.772 tội phạm; năm 2014 có 5.450 vụ và 6.553 tội phạm; năm 2015 có 5.098 vụ và 5.896 tội phạm; năm 2016 có 4.516 vụ và 4.981 tội phạm; năm 2017 có 4.160 vụ và 4.416 tội phạm. Trung bình mỗi năm, ở TPHCM có 5.297 vụ với 6.690 tội phạm (xem bảng 2.1 - phụ lục 1). Trong đó, nhiều nhất là tội Trộm cắp tài sản có 39.582 vụ, với 49.643 tội phạm; thứ 2 là tội Cướp giật tài sản có 15.354 vụ, với 19.620 tội phạm; thứ 3 là tội Cướp tài sản có 3.866 vụ, với 5.121 tội phạm; thứ 4 là tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản có 2.638 vụ, 3.091 tội phạm; thứ 5 là tội Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản có 1.493 vụ, với 1.918 tội phạm; thứ 6 là tội Cưỡng đoạt tài sản có 546 vụ, với 715 tội phạm; thứ 7 là tội Bắt cóc chiếm đoạt tài sản có 89 vụ, với 145 tội phạm; ít nhất là tội Công nhiên chiếm đoạt tài sản có 24 vụ, với 24 tội phạm (xem bảng 2.2 - phụ lục 1). Bên cạnh đó, tỉ trọng giữa số vụ án, số tội phạm về các tội XPSH có tính chất chiếm đoạt với tổng số vụ án và số tội phạm hình sự chiếm 87,38% (số vụ) và chiếm 85,33% (số tội phạm) (xem bảng 2.3 - phụ lục 1). Cho thấy, các tội XPSH có tính chất chiếm đoạt là loại tội phạm phổ biến nhất và chiếm tỉ trọng cao nhất trong các loại tội phạm hình sự trên địa bàn TPHCM. Đánh giá về hệ số tội phạm của các tội XPSH có tính chất chiếm đoạt trong 12 năm qua trên địa bàn TPHCM, cho thấy hệ số tội phạm ở mức thấp nhất là 51 của năm 2017 và cao nhất là 132 của năm 2006; hệ số tội phạm trung bình là 88. Đã nói lên được ở TPHCM, cứ trong 100.000 dân cư sinh sống thì có ít nhất 51 tội phạm, nhiều nhất là 132 tội phạm và trung bình là 88 tội phạm (xem bảng 2.4 - phụ lục 1).Ngoài ra, qua đánh giá hệ số tiêu cực và cấp độ nguy hiểm về tội phạm theo đơn vị hành chính của từng quận/ huyện, (xem bảng 2.15, 2.16 và 2.17 - phụ lục 1). Cho thấy cấp độ nguy hiểm ở Quận 1 thấp nhất với hệ số tiêu cực là 3; Quận 3 đứng thứ 2 có hệ số tiêu cực là 7; Quận 4 đứng thứ 3, có hệ số tiêu cực là 10; Quận Phú Nhuận đứng thứ 4 có hệ số tiêu cực là 11; Quận 5 đứng thứ 5, có hệ số tiêu cực là 13; Quận 10 đứng thứ 6 có hệ số tiêu cực là 14; Quận Tân Bình đứng thứ 7 có hệ số tiêu cực là 15; Quận Bình Thạnh đứng thứ 8 có hệ số tiêu cực là 16; Quận 2 đứng thứ 9 có cùng hệ số tiêu cực là 18; Quận 6 đứng thứ 10 có hệ số tiêu cực là 19; Quận 11 đứng thứ 11 có hệ số tiêu cực là 21; Quận 9 đứng thứ 12 có hệ số tiêu cực là 23; Quận 7 và Quận Bình Tân đứng thứ 13 có cùng hệ số tiêu cực là 26; Quận Tân Phú, Quận Thủ Đức và Quận Gò vấp đứng thứ 14 có cùng hệ số tiêu cực là 27; Huyện Nhà Bè đứng thứ 15 có hệ số tiêu cực là 32; Quận 8 đứng thứ 16 có hệ số tiêu cực là 33; huyện Bình Chánh đứng thứ 17 có hệ số tiêu cực là 34; Quận 12 đứng thứ 18 có hệ số tiêu cực là 36; Huyện Hóc Môn đứng thứ 19 có hệ số tiêu cực là 39; Huyện Cần Giờ đứng thứ 20 có hệ số tiêu cực là 40; Huyện Củ Chi đứng thứ 21, có hệ số tiêu cực là 45. Kết quả đánh giá trên đã xác định được một số quận/ huyện là trọng điểm về tình hình các tội XPSH có tính chất chiếm đoạt, đó là: Quận 1, Quận 3, Quận Phú Nhuận, Quận 4, Quận 10, Quận 8, quận Bình Thạnh, Bình Tân, quận Tân Bình, Quận 2, Quận 5, Quận 6, Quận 9…v.v, là các quận/ huyện có cấu trúc địa hình phức tạp, dân cư đông đúc, có nhiều khu công nghiệp, nhiều cơ sở kinh doanh, tiệm cầm đồ, khó khăn việc quản lý cư trú..., làm gia tăng về số lượng, quy mô hoạt động của tội phạm.-  So sánh tương quan về mức độ của tình hình các tội XPSH có tính chất chiếm đoạt trên địa bàn TPHCM với cả Nước từ năm 2006 đến năm 2017So sánh mức độ của tình hình các tội XPSH có tính chất chiếm đoạt trên địa bàn TPHCM với cả Nước, thì trung bình mỗi năm số vụ ở TPHCM chiếm 22,75% và số tội phạm chiếm 17,80% của cả Nước (xem bảng 2.5 - phụ lục 1). Số tội phạm trung bình trên diện tích 1km2 ở TPHCM gấp 30 lần so với cả Nước (TPHCM có 03 tội phạm/ 1km2, cả Nước có 0,1 tội phạm/ 1 km2) và số dân cư trung bình trên 1 tội phạm gấp 2,1 lần (TPHCM có 1.049 dân cư trên 01 tội phạm; cả Nước có 2.338 dân cư trên 1 tội phạm), (xem bảng 2.6 - phụ lục 1). Đã phản ánh được công tác phòng, chống các tội XPSH có tính chất chiếm đoạt trong thời gian qua chưa được phát huy hiệu quả, còn nhiều hạn chế.-  So sánh tương quan về mức độ của tình hình các tội XPSH có tính chất chiếm đoạt trên địa bàn TPHCM với tỉnh Đồng Nai từ năm 2006 đến 2017.Số vụ và số tội phạm XPSH có tính chất chiếm đoạt ở TPHCM gấp 583% số vụ và gấp 449% số tội phạm ở tỉnh Đồng Nai (bảng 2.7 - phụ lục 1). So sánh theo hệ số tiêu cực, cấp độ nguy hiểm của TPHCM và tỉnh Đồng Nai (xem bảng 2.8, 2.9 - phụ lục 1). Xét theo yếu tố diện tích, thì ở TPHCM có 3 tội phạm/ 1km2, tỉnh Đồng Nai có 0,25 tội phạm/ 1km2, suy ra mật độ tội phạm ở TPHCM gấp 12 lần tỉnh Đồng Nai. Xét theo yếu tố dân cư thì ở TPHCM trung bình cứ 1.139 dân cư có 1 tội phạm, tỉnh Đồng Nai cứ 1.719 dân cư có 1 tội phạm. Suy ra, cấp độ nguy hiểm của TPHCM là 1, cấp độ nguy hiểm của tỉnh Đồng Nai là 2; nên TPHCM có mức độ tội phạm cao hơn và nguy hiểm hơn ở Đồng Nai.- So sánh về mức độ tội phạm giữa Quận 5 và Huyện Bình ChánhĐây là sự so sánh giữa 01 Quận nội thành và 01 Huyện ngoại thành, có tình hình tội phạm diễn biến phức tạp. Quận 5 có diện tích nhỏ, mật độ dân cư đông đúc, điều kiện kinh tế phát triển mạnh, nghề nghiệp chủ yếu là kinh doanh mua bán, nhà hàng, khách sạn, tiệm vàng..., với Huyện Bình Chánh diện tích rộng, mật độ dân cư thưa, người dân sống vừa làm nông nghiệp, vừa kinh doanh, dịch vụ; tại đây có nhiều khu công nghiệp: Vĩnh Lộc A, Vĩnh Lộc B, khu công nghệ cao.Nhìn chung từ năm 2006 đến năm 2017 thì số vụ và số tội phạm ở huyện Bình Chánh cao hơn Quận 5; chỉ riêng năm 2013, 2014 và 2015 thì số vụ ở Bình Chánh có giảm hơn Quận 5. Trong 12 năm qua, Quận 5 có 2.263 vụ án các tội XPSH có tính chất chiếm đoạt và có 2.157 tội phạm; huyện Bình Chánh có 2.711 vụ án và 4.011 tội phạm. Tổng cộng Huyện Bình Chánh cao hơn Quận 5 là 448 vụ và cao hơn 1.854 tội phạm (xem bảng 2.10 - phụ lục 1). Tuy nhiên, khi đánh giá hệ số tiêu cực và cấp độ nguy hiểm (xem bảng 2.11- phụ lục 1), thì ở Quận 5 trên 1km2 diện tích có 42 tội phạm và trong 968 dân cư sinh sống có 1 tội phạm; ở huyện Bình Chánh trên 1km2 chỉ có 1,3 tội phạm và trong 1.339 dân cư sinh sống có 1tội phạm. Hệ số tiêu cực ở Quận 5 (là 2), thấp hơn hệ số tiêu cực huyện Bình Chánh (là 4) và Quận 5 có cấp độ nguy hiểm ở hơn huyện Bình Chánh (xem bảng 2.12 - phụ lục 1). Điều này cho thấy Quận 5 có mật độ tội phạm cao, tình hình các tội XPSH có tính chất chiếm đoạt diễn biến phức tạp. Đánh giá này góp phần tìm ra những quận/ huyện trọng điểm về các tội XPSH có tính chất chiếm đoạt.Theo: Đoàn Công Viên Link luận án: Tại đây