Định hướng hoàn thiện pháp luật về công ty luật hợp danh trong bối cảnh hội nhập quốc tế
3.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật về công ty luật hợp danh trong bối cảnh hội nhập quốc tế
3.1.1. Hoàn thiện pháp luật về công ty luật hợp danh phải phù hợp với đặc điểm phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa pháp lý của Việt Nam
Với tính chất là các bộ phận cấu thành của kiến trúc thượng tầng, pháp luật nói chung, pháp luật về công ty luật hợp danh nói riêng có ảnh hưởng qua lại lẫn nhau với văn hóa pháp lý. Văn hóa pháp lý, nhất là dấu ấn của thời kỳ chuyển đổi đã tạo ra những hạn chế nhất định đối với pháp luật về công ty luật hợp danh. Đôi khi pháp luật, thậm chí các phán quyết của Tòa án không được thực hiện, một phần do khiếm khuyết, một phần do việc thực thi của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Với lý do như vậy, các cá nhân, doanh nghiệp thay vì trông đợi vào sự minh bạch của pháp luật, việc thuê tư vấn để thực hiện đúng pháp luật, họ lại cố gắng tạo ra các “mối liên kết” với cơ quan hành chính, và thiết chế thực thi pháp luật. Một số doanh nghiệp thay vì nghiên cứu kỹ và thực hiện nghiêm các quy định trong khuôn khổ hệ thống pháp luật về kinh doanh thì họ lại chỉ cần tìm kiếm các “mối quan hệ” với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền như Ủy ban các cấp, thuế vụ, thậm chí cả Tòa án… Chi phí cho các “mối quan hệ” đó đôi khi thấp hơn các chi phí luật định, chi phí về thời gian khi họ thực hiện đúng pháp luật mà chưa cần kể đến chi phí để sử dụng dịch vụ pháp lý. Đây là những hành vi sai trái cần phải loại bỏ nhưng rất tiếc vẫn tồn tại đâu đó trong cách ứng xử của một bộ phận doanh nghiệp.
Vì vậy, hoàn thiện pháp luật vể công ty hợp danh nói chung, công ty luật hợp danh nói riêng phải hài hòa với truyền thống pháp lý, hạn chế được những nhược điểm của thói quen dễ dãi trong pháp luật, ngại việc ra tòa cũng như nâng cao được ý thức tôn trọng pháp luật của người dân.
3.1.2. Hoàn thiện pháp luật về công ty luật hợp danh phải đáp ứng yêu cầu của điều kiện cải cách tư pháp, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
Nghị quyết số 48-NQ/TW của Bộ Chính trị về chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020 nêu rõ định hướng xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật phải đáp ứng nhu cầu đa dạng về hỗ trợ pháp lý của nhân dân, doanh nghiệp; thực hiện xã hội hóa mạnh mẽ các hoạt động bổ trợ tư pháp; kết hợp quản lý nhà nước với tự quản của các tổ chức xã hội nghề nghiệp. Do đó, cần sớm hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến lĩnh vực tư pháp phù hợp mục tiêu của chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật. Coi trọng việc hoàn thiện chính sách hình sự và thủ tục tố tụng tư pháp, hoàn thiện pháp luật liên quan đến lĩnh vực tư pháp là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công cuộc cải cách tư pháp.
Sau 15 năm thực hiện Nghị quyết 48-NQ/TW, chúng ta đã tổng kết những điểm thành công, những mặt hạn chế và tiếp tục nghiên cứu, xây dựng nội dung Chiến lược pháp luật Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 để đưa vào Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII về xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Pháp luật về công ty luật nói chung, công ty luật hợp danh là hệ thống pháp luật quy định về hình thức tổ chức hành nghề luật sư. Để đáp ứng yêu cầu công cuộc cải cách tư pháp, pháp luật về công ty luật hợp danh cần phải tiếp tục hoàn thiện cả về nội dung và hình thức. Hệ thống pháp luật về công ty luật hợp danh cần quy định một cách đồng bộ, thống nhất, đảm bảo tính khả thi cao, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho sự phát triển cả về số lượng và chất lượng đội ngũ luật sư. Đội ngũ luật sư đóng vai trò quan trọng đối với việc áp dụng, thi hành các quy định về đổi mới thủ tục tố tụng tư pháp, nâng cao chất lượng xét xử của tòa án... Hoàn thiện pháp luật về công ty luật hợp danh là tất yếu, khách quan, qua đó nâng cao vị thế, vai trò của luật sư trong tiến trình cải cách tư pháp ở Việt Nam. Quá trình đó đòi hỏi những vấn đề sau đây:
- Cần khẳng định luật sư là một nghề trong xã hội và vì vậy tổ chức, hoạt động luật sư cần được xây dựng trên những nguyên tắc là một nghề chuyên nghiệp, nghề tự do;
- Cần tạo khuôn khổ và môi trường pháp lý thuận lợi để thúc đẩy phát triển đội ngũ luật sư, đặc biệt là các luật sư có khả năng, trình độ cao, có thể thực hiện các dịch vụ pháp lý xuyên biên giới cũng như toàn cầu.
- Từng bước chuẩn hóa các tiêu chuẩn luật sư phù hợp với các yêu cầu, điều kiện cụ thể của sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, nhưng phải bảo đảm đáp ứng các chuẩn mực về mặt chuyên môn nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp, phù hợp với điều kiện hành nghề của luật sư trong khu vực và trên thế giới;
- Đề cao trách nhiệm cá nhân của luật sư, luật sư là thành viên công ty nâng cao vai trò tự quản của tổ chức nghề nghiệp của luật sư, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với nghề luật sư;
- Từng bước hoàn chỉnh hệ thống văn bản điều chỉnh nghề luật sư, tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho nghề luật sư Việt Nam phát triển, hội nhập khu vực và quốc tế.
3.1.3. Hoàn thiện pháp luật về công ty luật hợp danh nhằm đảm bảo tính đồng bộ trong hệ thống pháp luật về công ty hợp danh
Tính đồng bộ của pháp luật về công ty luật hợp danh trong hệ thống các quy định về công ty hợp danh thể hiện ở chỗ, nó là một chỉnh thể ở cả nội dung và hình thức, được cấu thành bởi các quy phạm, các chế định có nội dung tương thích, không mâu thuẫn, không chồng chéo lẫn nhau giữa Luật Doanh nghiệp quy định về loại hình công ty hợp danh và Luật Luật sư quy định về tổ chức hành nghề luật sư hoạt động dưới mô hình công ty hợp danh.
Nội dung tính đồng bộ của pháp luật về công ty luật hợp danh trong hệ thống pháp luật về công ty hợp danh biểu hiện ở những điểm cơ bản như: Các quy phạm pháp luật về công ty hợp danh, tổ chức hành nghề luật sư được đảm bảo không mâu thuẫn, chồng chéo lẫn nhau... Pháp luật về công ty luật hợp danh được quy định trong cả hệ thống luật về kinh doanh, thương mại và hệ thống pháp luật về hành nghề luật sư. Việc đảm bảo tính đồng bộ của pháp luật về công ty luật hợp danh sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các luật sư cũng như các cơ quan áp dụng pháp luật trong việc nhận thức và áp dụng pháp luật về công ty luật hợp danh; giúp tăng cường hiệu lực và hiệu quả quản lý, kiểm soát của Nhà nước đối với tổ chức và hoạt động của công ty luật hợp danh.
Theo: Nguyễn Minh Đức
Link luận án: Tại đây