Giải pháp thực hiện tái cơ cấu tổ chức tín dụng

1.2. Giải pháp thực hiện tái cơ cấu tổ chức tín dụngMỗi quốc gia có những phương án khác nhau để giải quyết cuộc khủng hoảng hệ thống TCTD với mức độ thành công khác nhau. Trong đó, tái cơ cấu TCTD đòi hỏi kết hợp nhiều biện pháp khác nhau và có thể chia ra thành 2 nhóm cơ bản sau:Thứ nhất, nhóm biện pháp thực hiện tái cơ cấu TCTD mang cấp độ “nhẹ”, hay có thể coi là các biện pháp “tự thân”, tái cơ cấu TCTD được thực hiện thông qua việc các TCTD chủ động thực hiện các biện pháp tái cơ cấu về vốn, tái cơ cấu về hoạt động, tái cơ cấu về quản trị, tái cơ cấu về tài chính, hoặc thực hiện đồng bộ các biện pháp tái cơ cấu này... Những biện pháp này được thực hiện khi bản thân TCTD vẫn tự mình kiểm soát được hoạt động và quản trị được rủi ro. Đồng thời, những biện pháp tái cơ cấu này có thể thực hiện ngay trong nội tại TCTD hoặc có sự kết hợp giữa các TCTD với nhau thông qua việc tham gia vào các thương vụ mua bán, hợp nhất, sáp nhập. Trong nhiều trường hợp, nhóm biện pháp này được thực hiện xuất phát từ nhu cầu bức thiết của TCTD liên quan đến:Một là, đáp ứng được các giai đoạn phát triển. Cũng giống như các doanh nghiệp thông thường, TCTD cũng phải trải qua các giai đoạn phát triển khác nhau trong mối tương quan chặt chẽ với sự phát triển của nền kinh tế. Khi sự thay đổi của nền kinh tế diễn ra, TCTD phát triển đến một quy mô nhất định hoặc khi tình hình thị trường không còn thuận lợi, chủ sở hữu TCTD sẽ gặp khó khăn trong quản lý hoạt động kinh doanh và cách thức tổ chức của TCTD. Điều này tạo nên sức ép cho các TCTD thực hiện tái cơ cấu một cách tổng thể hay từng phần như một nhu cầu tự thân. Trên thực tế, cũng có những TCTD chủ động trong việc lên phương án tái cơ cấu mà không đợi đến sức ép của thị trường hay có những khó khăn trong quản lý. Với tầm nhìn và định hướng chiến lược rõ ràng, các TCTD này sẽ chủ động sắp xếp lại, chuẩn hoá các quy trình quản lý và kinh doanh, minh bạch hoá thông tin tài chính... để nâng cao vị thế và năng lực cạnh tranh của mình, đồng thời mang lại hiệu quả hoạt động cao hơn.Hai là, huy động vốn và mở rộng kinh doanh. Vốn là yếu tố quan trọng quyết định đến sự thành công trong hoạt động kinh doanh của TCTD. Để có thể gia tăng nguồn vốn từ đó tiếp cận các cơ hội kinh doanh tốt, các TCTD có thể lựa chọn sắp xếp lại cơ cấu sở hữu và cơ cấu quản lý của mình để đảm bảo khả năng tài chính và khả năng triển khai các hoạt động kinh doanh. Mục đích tái cơ cấu thông qua huy động vốn và mở rộng kinh doanh thường diễn ra thông qua việc cổ phần hoá các TCTD Nhà nước hoặc TCTD chào bán chứng khoán ra công chúng.Thứ hai, nhóm biện pháp tái cơ cấu có sự tác động từ bên ngoài, thực hiện mang tính tác động sâu đến các TCTD, đặc biệt là các TCTD yếu kém. Đôi khi các biện pháp tái cơ cấu thuộc nhóm này thể hiện ý chí của Nhà nước lên tổ chức và hoạt động của các TCTD. Theo thông lệ quốc tế, các biện pháp tái cơ cấu TCTD nhấn mạnh vào xử lý các TCTD yếu kém bao gồm118:Một là, Nhà nước cấp/cho vay thêm tiền để các TCTD yếu kém duy trì hoạt động với kỳ vọng các TCTD sẽ cải thiện được tình hình119. Một số quốc gia áp dụng phương thức này, chẳng hạn như Trung Quốc120, Mỹ121. Đây được coi là biện pháp tốn kém và khó giải quyết được gốc rễ của vấn đề. Đồng thời, các chuyên gia kinh tế cũng cho rằng, đây là nguyên nhân trực tiếp khiến nợ công tăng cao.Hai là, tiến hành mua lại, sáp nhập, hợp nhất giữa các TCTD, đặc biệt là các NHTM. Nhiều nghiên cứu của các học giả về biện pháp này đều cho thấy ưu điểm của M&A là tiết kiệm được một khoản tiền mặt khổng lồ. Thông qua hoạt động M&A, Nhà nước và Chính phủ sẽ yên tâm hơn và không mất nhiều nguồn lực để khắc phục những hậu quả từ việc phá sản TCTD, góp phần xử lý tình trạng sở hữu chéo trong hệ thống các TCTD và có thể giữ vững được hệ thống tài chính quốc gia. Do những ưu điểm của phương án tái cơ cấu này nên được nhiều quốc gia lựa chọn sử dụng. Ở Trung Quốc, hoạt động tái cơ cấu hệ thống ngân hàng năm 1997 ghi nhận sự sáp nhập mạnh mẽ các TCTD, với hơn 2.000 hợp tác xã tín dụng đô thị được sáp nhập vào các NHTM của 88 tỉnh, thành phố theo nguyên tắc đánh giá các tài sản vốn một cách công bằng; xác định rõ các khoản nợ xấu và khuyến khích sự tham gia của các cổ đông mới. Ở Thái Lan, để đối phó với khủng hoảng tài chính năm 1997 xuất phát từ chính đất nước mình, Thái Lan đã tiến hành sáp nhập, hợp nhất một số TCTD như việc hợp nhất 13 công ty tài chính và Union Bank thành Bank Thai; sáp nhập Ngân hàng First Bangkok City với Krung Thaibank; Bangkok Bank được bán lại toàn bộ cho công ty quản lý tài sản.Ba là, thành lập chủ thể hỗ trợ tái cơ cấu TCTD và quy định trách nhiệm cụ thể của từng chủ thể tham gia hỗ trợ tái cơ cấu TCTD. Đây cũng là một trong những biện pháp tái cơ cấu được nhiều quốc gia lựa chọn áp dụng. Nguyên lý của biện pháp này xuất phát từ việc mỗi một chủ thể có chức năng nhất định, khác nhau, và sự tham gia đa tầng của các chủ thể này sẽ giúp cho việc cải thiện hoạt động của TCTD diễn ra một cách nhanh chóng, hiệu quả, an toàn hơn. Thêm vào đó, tái cơ cấu TCTD là một hoạt động diễn ra có tính hệ thống, nên cần sự tham gia của nhiều chủ thể với những giai đoạn, hoạt động cụ thể xác định.Ở Hàn Quốc, một trong những biện pháp tái cơ cấu được đất nước này đưa ra là xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, vai trò của từng chủ thể, bao gồm: Uỷ ban Chính sách Tiền tệ Hàn Quốc, Uỷ ban Giám sát Tài chính, Tổng Công ty quản lý tài sản Hàn Quốc (KAMCO), Quỹ Bảo hiểm Tiền gửi (KDIC) nhằm đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu TCTD. Ở Malaysia, quá trình tái cơ cấu TCTD được thực hiện dựa trên mô hình tái cơ cấu 04 mũi nhọn cho khu vực tài chính, gồm: (i) Thành lập Công ty Danahatar làm nhiệm vụ giao dịch mua bán, quản lý các khoản nợ tồn đọng; (ii) Thành lập Ban Tái cấp vốn Danamodal Nasional Berhad thực hiện tái cấp vốn cho các TCTD có khả năng tiếp tục duy trì hoạt động; (iii) Thành lập Uỷ ban Tái cơ cấu nợ doanh nghiệp (Corporate Debt Restructuring Committee - CDRC) nhằm hỗ trợ tái cơ cấu TCTD; (iv) Huy động sự tham gia của các Quỹ đặc biệt trong việc cấp vốn, xử lý nợ xấu trong TCTD.Theo: Nguyễn Ngọc YếnLink luận án: Tại đây