Cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản?

I. Phá sản là gì? Điều kiện để công nhận phá sản và quyền nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu phá sản

1. Phá sản là gì?

Phá sản là một khái niệm quen thuộc trong lĩnh vực kinh doanh, được định nghĩa theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Luật Phá sản 2014. Đây là tình trạng mà doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán và bị Tòa án nhân dân ra quyết định tuyên bố phá sản. Để được công nhận phá sản, doanh nghiệp cần đáp ứng hai yếu tố chính yếu.

2. Điều kiện để công nhận phá sản

Theo quy định tại khoản 1 Điều 4 Luật Phá sản 2014, để được xem như một doanh nghiệp phá sản, cần đảm bảo hai điều kiện chính sau đây:

- Mất khả năng thanh toán: Điều này được hiểu là doanh nghiệp, hợp tác xã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán khoản nợ trong thời hạn 03 tháng kể từ ngày đến hạn thanh toán.
- Có quyết định tuyên bố phá sản của Tòa án: Để chính thức công nhận phá sản, doanh nghiệp cần có quyết định tuyên bố phá sản từ Tòa án nhân dân.

II. Quyền, nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu phá sản

Căn cứ vào Điều 5 Luật Phá sản 2014, đối tượng có quyền và nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản bao gồm:

Chủ nợ không có bảo đảm, chủ nợ có bảo đảm một phần: Người này có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi khoản nợ đến hạn mà doanh nghiệp, hợp tác xã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán.
Người lao động, công đoàn cơ sở, công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở ở những nơi chưa thành lập công đoàn cơ sở: Người này có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi hết thời hạn 03 tháng kể từ ngày phải thực hiện nghĩa vụ trả lương, các khoản nợ khác đến hạn đối với người lao động mà doanh nghiệp, hợp tác xã không thực hiện nghĩa vụ thanh toán.
Người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã: Người này có nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán.
Chủ doanh nghiệp tư nhân, Chủ tịch Hội đồng quản trị của công ty cổ phần, Chủ tịch Hội đồng thành viên của công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên, chủ sở hữu công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, thành viên hợp danh của công ty hợp danh: Những cá nhân này có nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán.
Cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu từ 20% số cổ phần phổ thông trở lên trong thời gian liên tục ít nhất 06 tháng: Có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi công ty cổ phần mất khả năng thanh toán. Cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu dưới 20% số cổ phần phổ thông trong thời gian liên tục ít nhất 06 tháng cũng có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi công ty cổ phần mất khả năng thanh toán trong trường hợp Điều lệ công ty quy định.
Thành viên hợp tác xã hoặc người đại diện theo pháp luật của hợp tác xã thành viên của liên hiệp hợp tác xã: Người này có quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã mất khả năng thanh toán.

Như vậy, về mặt pháp lý, khi bạn là chủ doanh nghiệp tư nhân tại quận 10 thành phố Hồ Chí Minh, bạn sẽ có nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu phá sản cho cơ quan có thẩm quyền. Lưu ý rằng đây là một nghĩa vụ chứ không phải quyền. Khi nhận thấy doanh nghiệp đang mất khả năng thanh toán theo quy định của pháp luật, bạn buộc phải nộp đơn yêu cầu phá sản để tránh phát sinh những hậu quả tài chính không đáng có và đồng thời tránh phải bồi thường thiệt hại khi có thiệt hại xảy ra.

III. Cơ quan giải quyết đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản

Căn cứ Điều 8 Luật Phá sản 2014, thẩm quyền giải quyết đơn yêu cầu phá sản được quy định cụ thể như sau:

- Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (Tòa án nhân dân cấp tỉnh): Có thẩm quyền giải quyết phá sản đối với doanh nghiệp đăng ký kinh doanh hoặc đăng ký doanh nghiệp, hợp tác xã đăng ký kinh doanh hoặc đăng ký hợp tác xã tại tỉnh đó và thuộc một trong các trường hợp sau đây:

Vụ việc phá sản có tài sản ở nước ngoài hoặc người tham gia thủ tục phá sản ở nước ngoài.
Doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán có chi nhánh, văn phòng đại diện ở nhiều huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh khác nhau.
Doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán có bất động sản ở nhiều huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh khác nhau.
Vụ việc phá sản thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (Tòa án nhân dân cấp huyện) mà Tòa án nhân dân cấp tỉnh lấy lên để giải quyết do tính chất phức tạp của vụ việc.

- Tòa án nhân dân cấp huyện: Có thẩm quyền giải quyết phá sản đối với doanh nghiệp, hợp tác xã có trụ sở chính tại huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh đó và không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này.

Theo đó, nếu doanh nghiệp của bạn có trụ sở duy nhất tại quận 10, thành phố Hồ Chí Minh, bạn có thể nộp đơn yêu cầu phá sản lên Tòa án nhân dân quận 10 để yêu cầu giải quyết vấn đề này.

Kết luận

Phá sản là tình trạng mà doanh nghiệp mất khả năng thanh toán và bị Tòa án nhân dân tuyên bố phá sản. Để được công nhận phá sản, doanh nghiệp cần đáp ứng hai điều kiện chính là mất khả năng thanh toán và có quyết định tuyên bố phá sản từ Tòa án. Người có quyền và nghĩa vụ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản bao gồm chủ nợ, người lao động, công đoàn, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, cổ đông, thành viên hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã. Cơ quan giải quyết đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản gồm Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Tòa án nhân dân cấp huyện. Việc nộp đơn yêu cầu phá sản là nghĩa vụ của chủ doanh nghiệp khi nhận thấy mất khả năng thanh toán để tránh phát sinh những hậu quả tài chính không đáng có và đồng thời tránh phải bồi thường thiệt hại khi có thiệt hại xảy ra. Quá trình giải quyết đơn yêu cầu phá sản được tiến hành theo quy định của Luật Phá sản 2014 và do cơ quan có thẩm quyền thực hiện.

Để tìm hiểu thêm về quy trình phá sản và các điều khoản liên quan, bạn có thể tham khảo thông tin tại https://ttpl.vn/.