TRỐN ĐÓNG BẢO HIỂM XÃ HỘI CÓ BỊ TRUY CỨU TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ?

Trốn đóng BHXH là gì?

Tại khoản 10, 11, 12, 13 và 14 Điều 2 Nghị quyết 05/2019/NQ-HĐTP giải thích thuật ngữ trốn đóng BHXH như sau:

Trốn đóng bảo hiểm quy định tại Điều 216 Bộ luật Hình sự là hành vi của người sử dụng lao động có nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động mà gian dối hoặc bằng thủ đoạn khác để không đóng hoặc không đóng đầy đủ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động thuộc đối tượng phải tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.

Trong đó, giải thích thêm các thuật ngữ sau đây:

- Gian dối để không đóng, không đóng đầy đủ tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp quy định tại khoản 1 Điều 216 Bộ luật Hình sự là trường hợp cố ý không kê khai hoặc kê khai không đúng thực tế việc đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp với cơ quan có thẩm quyền.

- Không đóng tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp quy định tại khoản 1 Điều 216 Bộ luật Hình sự là trường hợp người sử dụng lao động không gửi hồ sơ đăng ký đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp đối với người lao động hoặc có gửi hồ sơ và đã xác định rõ, đầy đủ số người phải đóng hoặc các khoản phải đóng, lập chứng từ, hồ sơ quyết toán lương cho người lao động, thu nhập doanh nghiệp, nhưng không đóng tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho cơ quan bảo hiểm xã hội theo quy định.

- Không đóng đầy đủ quy định tại khoản 1 Điều 216 của Bộ luật Hình sự là việc người sử dụng lao động đã xác định rõ, đầy đủ các khoản đóng bảo hiểm, lập chứng từ, hồ sơ quyết toán lương cho người lao động, thu nhập doanh nghiệp nhưng chỉ đóng một phần tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho cơ quan bảo hiểm xã hội theo quy định.

- 06 tháng trở lên quy định tại khoản 1 Điều 216 Bộ luật Hình sự được xác định là 06 tháng liên tục hoặc 06 tháng cộng dồn trở lên.

Trốn đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH) có nghĩa là người tham gia BHXH, đặc biệt là người lao động, cố ý không thực hiện nghĩa vụ đóng BHXH theo quy định của pháp luật. Trong thực tế, việc trốn đóng BHXH thường diễn ra khi người lao động cố ý không khai báo thu nhập thực tế hoặc tạo các biện pháp để trốn tránh việc đóng BHXH để giảm tải các khoản chi trả cho hệ thống BHXH.

Hậu quả khi trốn đóng BHXH theo Điều 216 Bộ Luật Hình sự

Hiện hành, tại Điều 216 Bộ luật Hình sự quy định về tội trốn đóng BHXH, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động với các khung hình phạt như sau:

**Khung 1: Người nào có nghĩa vụ đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động mà gian dối hoặc bằng thủ đoạn khác để không đóng hoặc không đóng đầy đủ theo quy định từ 06 tháng trở lên thuộc một trong những trường hợp sau đây, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:

- Trốn đóng bảo hiểm từ 50.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng;

- Trốn đóng bảo hiểm cho từ 10 người đến dưới 50 người lao động.

**Khung 2: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng năm đến 03 năm:

- Phạm tội 02 lần trở lên;

- Trốn đóng bảo hiểm từ 300.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;

- Trốn đóng bảo hiểm cho từ 50 người đến dưới 200 người;

- Không đóng số tiền bảo hiểm đã thu hoặc đã khấu trừ của người lao động quy định tại điểm a hoặc điểm b khoản 1 Điều 216 Bộ luật Hình sự.

**Khung 3: Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

- Trốn đóng bảo hiểm 1.000.000.000 đồng trở lên;

- Trốn đóng bảo hiểm cho 200 người trở lên;

- Không đóng số tiền bảo hiểm đã thu hoặc đã khấu trừ của người lao động quy định tại điểm b hoặc điểm c khoản 2 Điều 216 Bộ luật Hình sự.

Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

**Đối với pháp nhân thương mại phạm tội quy định tại Điều 216 Bộ luật Hình sự, thì bị phạt như sau:

- Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 216 Bộ luật Hình sự, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng;

- Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 216 Bộ luật Hình sự, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng;

- Phạm tội thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 216 Bộ luật Hình sự, thì bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 3.000.000.000 đồng.

Theo Điều 216 Bộ Luật Hình sự, hành vi trốn đóng BHXH sẽ bị xem xét là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý theo quy định hình sự. Hậu quả pháp lý của việc trốn đóng BHXH có thể gồm:

1. Xử phạt hành chính: Người vi phạm có thể bị xử phạt hành chính một khoản tiền tương đối lớn tùy theo mức độ vi phạm.

2. Không được hưởng quyền lợi BHXH: Người tham gia BHXH bị trốn đóng sẽ không được hưởng quyền lợi BHXH khi có tình huống cần.

3. Không đủ điều kiện vay vốn: Việc trốn đóng BHXH có thể ảnh hưởng đến khả năng vay vốn từ các tổ chức tín dụng.

4. Xử lý hình sự: Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng và có dấu hiệu vi phạm hình sự, người trốn đóng BHXH có thể bị xử lý hình sự theo quy định của pháp luật.

Thủ tục pháp luật liên quan

Để biết rõ hơn về hậu quả pháp lý khi trốn đóng BHXH và quy trình xử lý, bạn có thể tham khảo Thủ tục pháp luật tại https://ttpl.vn để được tư vấn và hướng dẫn chi tiết từ các chuyên gia pháp luật.

Kết luận

Việc trốn đóng BHXH không chỉ vi phạm pháp luật mà còn gây ảnh hưởng đến quyền lợi của bản thân và cộng đồng. Hậu quả pháp lý khi trốn đóng BHXH có thể rất nặng nề và cần được thực hiện theo quy định của pháp luật.