Điều kiện để Ngân hàng chính sách của Nhà nước được cấp bảo lãnh Chính phủ là gì?

I. Đối tượng được cấp bảo lãnh Chính phủ có bao gồm Ngân hàng chính sách của Nhà nước không?

Theo Điều 4 Nghị định 91/2018/NĐ-CP về đối tượng được cấp bảo lãnh Chính phủ như sau:

“Đối tượng được cấp bảo lãnh Chính phủ

Đối tượng được bảo lãnh Chính phủ theo quy định tại Điều 41 Luật Quản lý nợ công, đáp ứng đủ các điều kiện cấp bảo lãnh theo quy định tại Điều 5 Nghị định này.”

Căn cứ trên quy định đối tượng được cấp bảo lãnh Chính phủ là những đối tượng được bảo lãnh Chính phủ theo quy định tại Điều 41 Luật Quản lý nợ công 2017 quy định như sau:

“Đối tượng được bảo lãnh Chính phủ

1. Doanh nghiệp có dự án đầu tư thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội, Chính phủ, quyết định đầu tư của Thủ tướng Chính phủ theo quy định của Luật Đầu tư và Luật Đầu tư công.

2. Ngân hàng chính sách của Nhà nước thực hiện chương trình tín dụng chính sách của Nhà nước.”

Theo quy định đã nêu ở trên, ngân hàng chính sách của Nhà nước được coi là một trong những đối tượng được cấp bảo lãnh Chính phủ. Điều này xuất phát từ việc ngân hàng chính sách của Nhà nước thực hiện một chương trình tín dụng chính sách đặc biệt, có mục tiêu hỗ trợ và phát triển các lĩnh vực quan trọng cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế và xã hội. Chương trình tín dụng chính sách này thường liên quan đến các ngành công nghiệp quan trọng như nông nghiệp, giáo dục, y tế, và các dự án hạ tầng cơ sở.

Chính vì vậy, Chính phủ quyết định cấp bảo lãnh cho ngân hàng chính sách của Nhà nước để giúp họ có thể tiếp cận nguồn tài trợ cần thiết cho các dự án quan trọng này. Bảo lãnh từ Chính phủ giúp tạo ra sự tin tưởng và đảm bảo cho nguồn vốn mà ngân hàng chính sách thu huy đầu tư, từ đó thúc đẩy sự phát triển và tiến bộ trong các lĩnh vực có ảnh hưởng lớn đến cộng đồng và kinh tế quốc gia.

II. Điều kiện để Ngân hàng chính sách của Nhà nước được cấp bảo lãnh Chính phủ là gì?

Theo khoản 2 Điều 5 Nghị định 91/2018/NĐ-CP quy định về điều kiện cấp bảo lãnh Chính phủ như sau:

“Điều kiện cấp bảo lãnh Chính phủ

...

2. Điều kiện được cấp bảo lãnh Chính phủ đối với ngân hàng chính sách thực hiện chương trình tín dụng chính sách của Nhà nước thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 43 Luật Quản lý nợ công.”

Dẫn chiếu theo khoản 2 Điều 43 Luật Quản lý nợ công 2017 quy định cụ thể về điều kiện cấp bảo lãnh Chính phủ như sau:

“Điều kiện cấp bảo lãnh Chính phủ

...

2. Ngân hàng chính sách của Nhà nước được cấp bảo lãnh Chính phủ phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau đây:

a) Được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật, có chức năng huy động vốn để cho vay theo điều lệ được cấp có thẩm quyền ban hành;

b) Khoản bảo lãnh nằm trong hạn mức bảo lãnh hằng năm đã được Chính phủ phê duyệt;

c) Khoản vay được Chính phủ bảo lãnh được sử dụng để thực hiện, chương trình tín dụng chính sách của Nhà nước theo quy định của Chính phủ.”

Theo đó, để được cấp bảo lãnh Chính phủ, ngân hàng chính sách của Nhà nước phải tuân thủ một loạt điều kiện cụ thể như sau:

(1) Được Thành Lập Theo Quy Định Của Pháp Luật: Ngân hàng chính sách phải được thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật Việt Nam. Điều này bao gồm việc tuân thủ các quy định về tổ chức, quản lý, và hoạt động của các ngân hàng chính sách, đảm bảo rằng chúng hoạt động hợp pháp và có nền tảng pháp lý vững chắc.

(2) Có Chức Năng Huy Động Vốn Để Cho Vay: Ngân hàng chính sách phải có chức năng huy động vốn từ các nguồn khác nhau, như tiền gửi, tài trợ từ chính phủ, hoặc các nguồn tài trợ khác, để sau đó cấp vốn này cho các mục tiêu chương trình tín dụng chính sách của Nhà nước. Điều này đảm bảo rằng họ có nguồn tài trợ đủ để hỗ trợ các dự án và chương trình quan trọng.

(3) Hạn Mức Bảo Lãnh Hằng Năm: Ngân hàng chính sách phải tuân thủ hạn mức bảo lãnh hằng năm được Chính phủ phê duyệt. Hạn mức này xác định số tiền tối đa mà Chính phủ đồng ý bảo lãnh cho ngân hàng chính sách trong một năm cụ thể. Điều này giới hạn quyền bảo lãnh của họ và đảm bảo tính ổn định của hệ thống tài chính.

(4) Sử Dụng Khoản Vay Theo Mục Đích Chính Xác: Khoản vay mà Chính phủ bảo lãnh phải được sử dụng để thực hiện chương trình tín dụng chính sách của Nhà nước theo quy định của Chính phủ. Điều này đảm bảo rằng nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích và không bị lạm dụng cho các mục tiêu khác.

Những điều kiện này đảm bảo rằng ngân hàng chính sách của Nhà nước được cấp bảo lãnh Chính phủ hoạt động trong một môi trường pháp lý và tài chính đáng tin cậy, từ đó hỗ trợ quá trình phát triển kinh tế và xã hội của quốc gia.

III. Ngân hàng chính sách của Nhà nước được cấp bảo lãnh Chính phủ có trách nhiệm như thế nào?

Theo khoản 2 Điều 48 Luật Quản lý nợ công 2017 quy định về trách nhiệm của đối tượng được cấp bảo lãnh Chính phủ như sau:

“Trách nhiệm của cơ quan cấp bảo lãnh, đối tượng được bảo lãnh, Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh

...

2. Đối tượng được bảo lãnh có trách nhiệm sau đây:

a) Cung cấp đầy đủ hồ sơ, chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của hồ sơ cung cấp cho Bộ Tài chính;

b) Chủ trì đàm phán thỏa thuận vay, phát hành trái phiếu;

c) Quản lý, sử dụng vốn vay được Chính phủ bảo lãnh đúng mục đích đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt;

d) Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ đối với bên cho vay;

đ) Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với người bảo lãnh. Trường hợp không trả được nợ đầy đủ, đúng hạn thì phải chấp hành các biện pháp, chế tài mà người bảo lãnh áp dụng; chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật nếu không trả được nợ;

e) Định kỳ hoặc theo yêu cầu của Bộ Tài chính, cung cấp thông tin về tình hình thực hiện dự án và khả năng thực hiện nghĩa vụ theo thỏa thuận vay, phát hành trái phiếu; chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của thông tin đã cung cấp;

g) Báo cáo kịp thời về nguy cơ vi phạm thỏa thuận vay, văn bản bảo lãnh.

…”

Theo đó, trách nhiệm của ngân hàng chính sách của Nhà nước bao gồm:

(1) Cung Cấp Hồ Sơ Đầy Đủ và Chính Xác: Phải cung cấp đầy đủ hồ sơ và chịu trách nhiệm về tính chính xác và trung thực của những hồ sơ cung cấp cho Bộ Tài chính. Điều này đảm bảo rằng thông tin liên quan đến các dự án hoặc chương trình được bảo lãnh được xác minh và lưu trữ một cách đáng tin cậy.

(2) Chủ Trì Đàm Phán Thỏa Thuận Vay: Ngân hàng chính sách phải chủ trì và tham gia đàm phán thỏa thuận vay, cũng như quản lý quá trình phát hành trái phiếu hoặc các hình thức tài trợ tương tự. Điều này đảm bảo rằng các điều khoản và điều kiện của các khoản vay được xác định một cách hợp lý và cân nhắc.

(3) Quản Lý và Sử Dụng Vốn Vay Đúng Mục Đích: Phải quản lý và sử dụng vốn vay được bảo lãnh bởi Chính phủ đúng mục đích đã được phê duyệt. Điều này đảm bảo rằng nguồn vốn không bị lãng phí hoặc sử dụng sai mục đích và hỗ trợ các chương trình chính sách cần thiết.

(4) Thực Hiện Nghĩa Vụ Trả Nợ: Phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ đối với bên cho vay theo các điều khoản đã thỏa thuận. Điều này bao gồm việc thanh toán số tiền vốn và lãi suất theo các điều khoản hợp đồng.

(5) Thực Hiện Nghĩa Vụ Đối Với Người Bảo Lãnh: Phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với người bảo lãnh. Trong trường hợp không thể trả nợ đầy đủ hoặc đúng hạn, phải chấp hành các biện pháp và chế tài mà người bảo lãnh áp dụng, và chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật nếu không thể trả nợ.

(6) Báo Cáo Kịp Thời Về Nguy Cơ Vi Phạm Thỏa Thuận Vay: Phải báo cáo kịp thời về bất kỳ nguy cơ nào liên quan đến việc vi phạm thỏa thuận vay hoặc các văn bản bảo lãnh. Điều này giúp Chính phủ đưa ra các biện pháp và quyết định thích hợp để đảm bảo tính ổn định và an toàn của hệ thống tài chính.

Tất cả những trách nhiệm này đảm bảo rằng ngân hàng chính sách của Nhà nước thực hiện các hoạt động tài chính một cách có trách nhiệm và trong tuân thủ nghiêm ngặt với các quy định và điều kiện được đề ra trong việc cấp bảo lãnh Chính phủ.

Kết luận

Ngân hàng chính sách của Nhà nước đúng là một trong những đối tượng được cấp bảo lãnh Chính phủ theo quy định của pháp luật. Để đáp ứng được điều kiện cấp bảo lãnh và thực hiện trách nhiệm một cách đầy đủ, ngân hàng này phải tuân thủ các quy định và thủ tục được quy định rõ ràng trong Luật Quản lý nợ công và các văn bản liên quan.