Đối tượng nào phải thực hiện báo cáo phòng chống rửa tiền?

Phòng chống rửa tiền là một vấn đề quan trọng trong hệ thống tài chính toàn cầu. Để đảm bảo tính minh bạch và đáng tin cậy của giao dịch tài chính, pháp luật đã đặt ra nhiều quy định và thủ tục để kiểm soát và ngăn chặn hoạt động rửa tiền. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về những thông tin cơ bản mà cơ quan cấp phép và các tổ chức tài chính phải lưu trữ và chia sẻ, cũng như vai trò của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong việc yêu cầu thông tin từ pháp nhân.I. Cần phải lưu trữ những thông tin gì của pháp nhân nhằm phòng chống rửa tiền?Căn cư theo quy định tại khoản 1 Điều 21 Luật Phòng chống rửa tiền 2022 như sau“Minh bạch thông tin của pháp nhân1. Cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan cấp phép thành lập, hoạt động cho pháp nhân phải cập nhật, lưu trữ thông tin cơ bản của pháp nhân bao gồm tên và loại hình pháp nhân, quyết định thành lập, giấy phép liên quan đến hoạt động, tình trạng pháp lý, địa chỉ trụ sở chính, cơ cấu tổ chức quản lý; danh sách người quản lý của pháp nhân, điều lệ; chủ sở hữu hưởng lợi của pháp nhân (nếu có). Các thông tin này phải được lưu trữ ít nhất 05 năm sau ngày pháp nhân chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật.2. Pháp nhân có trách nhiệm thu thập, cập nhật, lưu trữ thông tin cơ bản của mình bao gồm tên và loại hình pháp nhân, quyết định thành lập, giấy phép hoạt động, tình trạng pháp lý, địa chỉ trụ sở chính, cơ cấu tổ chức quản lý; danh sách người quản lý của pháp nhân, điều lệ; chủ sở hữu hưởng lợi của pháp nhân.…”Cơ quan cấp phép và các tổ chức tài chính phải tuân thủ các quy định về lưu trữ thông tin cơ bản của pháp nhân, đảm bảo sự minh bạch và khả năng xác định các hoạt động có liên quan đến rửa tiền. Dưới đây là một số thông tin cần lưu trữ:- Tên và Loại Hình Pháp Nhân: Đây là thông tin căn bản về pháp nhân, bao gồm tên chính thức và loại hình pháp nhân như công ty cổ phần, công ty TNHH, ngân hàng, hoặc tổ chức tài chính khác.- Quyết Định Thành Lập và Giấy Phép Liên Quan Đến Hoạt Động: Cơ quan cấp phép phải lưu trữ các tài liệu về quyết định thành lập pháp nhân cũng như giấy phép liên quan đến hoạt động của họ.- Tình Trạng Pháp Lý: Thông tin về tình trạng pháp lý của pháp nhân, bao gồm các vấn đề liên quan đến vi phạm pháp luật nếu có.- Địa Chỉ Trụ Sở Chính: Đây là địa chỉ mà pháp nhân sử dụng làm trụ sở chính cho hoạt động của họ.- Cơ Cấu Tổ Chức Quản Lý: Thông tin về cơ cấu tổ chức quản lý bên trong pháp nhân, bao gồm ban lãnh đạo và các bộ phận quản lý.- Danh Sách Người Quản Lý Của Pháp Nhân: Danh sách tên các người đứng đầu và người quản lý khóa của pháp nhân.- Điều Lệ: Nội dung của điều lệ, tài liệu quy định cách pháp nhân hoạt động và quản lý.- Chủ Sở Hữu Hưởng Lợi (Nếu Có): Nếu có, thông tin về các chủ sở hữu hưởng lợi của pháp nhân cần được lưu trữ.Tất cả các thông tin này phải được lưu trữ ít nhất trong khoảng thời gian 05 năm sau khi pháp nhân chấm dứt hoạt động, theo quy định của pháp luật.II. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có quyền yêu cầu pháp nhân cung cấp thông tin hay không?Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 21 Luật Phòng chống rửa tiền 2022 như sau“Minh bạch thông tin của pháp nhân...3. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về phòng, chống rửa tiền, thực hiện điều tra, truy tố, xét xử có quyền yêu cầu cơ quan, pháp nhân cung cấp thông tin quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này.”Theo đó, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về phòng, chống rửa tiền có quyền yêu cầu cơ quan và pháp nhân cung cấp thông tin quy định tại khoản 1 và khoản 2 của điều này. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ của các tổ chức tài chính đối với các quy định về phòng chống rửa tiền.III. Đối tượng nào phải thực hiện báo cáo phòng chống rửa tiền?Căn cư theo quy định tại khoản 1 Điều 4 Luật Phòng chống rửa tiền 2022 như sau:“Đối tượng báo cáo1. Đối tượng báo cáo là tổ chức tài chính được cấp giấy phép thực hiện một hoặc một số hoạt động sau đây:a) Nhận tiền gửi;b) Cho vay;c) Cho thuê tài chính;d) Dịch vụ thanh toán;đ) Dịch vụ trung gian thanh toán;e) Phát hành công cụ chuyển nhượng, thẻ ngân hàng, lệnh chuyển tiền;g) Bảo lãnh ngân hàng, cam kết tài chính;h) Cung ứng dịch vụ ngoại hối, các công cụ tiền tệ trên thị trường tiền tệ;i) Môi giới chứng khoán; tư vấn đầu tư chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán;k) Quản lý quỹ đầu tư chứng khoán; quản lý danh mục đầu tư chứng khoán;l) Kinh doanh bảo hiểm nhân thọ;m) Đổi tiền.2. Đối tượng báo cáo là tổ chức, cá nhân kinh doanh ngành, nghề phi tài chính có liên quan theo quy định của pháp luật thực hiện một hoặc một số hoạt động sau đây:a) Kinh doanh trò chơi có thưởng, bao gồm: trò chơi điện tử có thưởng; trò chơi trên mạng viễn thông, mạng Internet; casino; xổ số; đặt cược;b) Kinh doanh bất động sản, trừ hoạt động cho thuê, cho thuê lại bất động sản và dịch vụ tư vấn bất động sản;c) Kinh doanh kim khí quý, đá quý;d) Kinh doanh dịch vụ kế toán; cung cấp dịch vụ công chứng; cung cấp dịch vụ pháp lý của luật sư, tổ chức hành nghề luật sư;đ) Cung cấp dịch vụ thành lập, quản lý, điều hành doanh nghiệp; cung cấp dịch vụ giám đốc, thư ký công ty cho bên thứ ba; cung cấp dịch vụ thỏa thuận pháp lý.3. Chính phủ quy định hoạt động mới phát sinh có rủi ro về rửa tiền của đối tượng báo cáo chưa được quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này sau khi được sự đồng ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.”Như vậy, đối tượng báo cáo phòng chống rửa tiền được quy định như sau:(1) Đối Tượng Báo Cáo là Tổ Chức Tài ChínhTheo khoản 1 Điều 4 Luật Phòng chống rửa tiền năm 2022, đối tượng báo cáo là tổ chức tài chính được cấp giấy phép thực hiện một hoặc một số hoạt động tài chính có khả năng liên quan đến rửa tiền. Dưới đây là một số hoạt động cụ thể được đề cập:Nhận tiền gửi;Cho vay;Cho thuê tài chính;Dịch vụ thanh toán;Dịch vụ trung gian thanh toán;Phát hành công cụ chuyển nhượng, thẻ ngân hàng, lệnh chuyển tiền;Bảo lãnh ngân hàng, cam kết tài chính;Cung ứng dịch vụ ngoại hối, các công cụ tiền tệ trên thị trường tiền tệ;Môi giới chứng khoán; tư vấn đầu tư chứng khoán, bảo lãnh phát hành chứng khoán;Quản lý quỹ đầu tư chứng khoán; quản lý danh mục đầu tư chứng khoán;Kinh doanh bảo hiểm nhân thọ;Đổi tiền.Các tổ chức tài chính tham gia vào những hoạt động này phải tuân thủ các quy định và thủ tục phòng chống rửa tiền và báo cáo các hoạt động đáng ngờ tới các cơ quan có thẩm quyền.(2) Đối Tượng Báo Cáo Là Tổ Chức, Cá Nhân Kinh Doanh Ngành Phi Tài ChínhNgoài các tổ chức tài chính, theo khoản 2 Điều 4 Luật Phòng chống rửa tiền, đối tượng báo cáo cũng bao gồm tổ chức và cá nhân kinh doanh trong các ngành, nghề phi tài chính có liên quan đến rửa tiền. Dưới đây là một số ví dụ về những ngành và nghề này:Kinh doanh trò chơi có thưởng, bao gồm trò chơi điện tử có thưởng, trò chơi trực tuyến, casino, xổ số, đặt cược;Kinh doanh bất động sản, trừ hoạt động cho thuê và dịch vụ tư vấn bất động sản;Kinh doanh kim khí quý và đá quý;Kinh doanh dịch vụ kế toán, dịch vụ công chứng, dịch vụ pháp lý của luật sư và các tổ chức hành nghề luật sư;Cung cấp dịch vụ thành lập, quản lý, điều hành doanh nghiệp; cung cấp dịch vụ giám đốc, thư ký công ty cho bên thứ ba; cung cấp dịch vụ thỏa thuận pháp lý.Những tổ chức và cá nhân kinh doanh trong những ngành này phải thực hiện các biện pháp phòng chống rửa tiền và báo cáo các hoạt động đáng ngờ tới cơ quan có thẩm quyền.Kết luậnPhòng chống rửa tiền là một nhiệm vụ quan trọng của hệ thống tài chính toàn cầu. Việc tuân thủ các quy định và thực hiện thủ tục pháp luật liên quan đến thông tin và báo cáo là quan trọng để ngăn chặn hoạt động rửa tiền. Các cơ quan cấp phép, tổ chức tài chính, và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đóng một vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính minh bạch và tuân thủ trong lĩnh vực này, giúp bảo vệ hệ thống tài chính và kinh tế quốc gia.