ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH THUẾ NHÀ Ở, ĐẤT Ở

 3.1. Các điều kiện để thực hiện thành công các giải pháp hoàn thiện chính sách thuế nhà ở, đất ởChính sách thuế nhà ở, đất ở được xây dựng trên những cơ sở lý luận, cũng như thực tiễn gắn liền với điều kiện kinh tế - xã hội cụ thể của Việt Nam. Tuy nhiên, chính sách chỉ là chính sách nếu như nó không được triển khai một cách đúng đắn, đầy đủ trong những điều kiện, hoàn cảnh đã hội đủ được các yếu tố cần thiết cho việc áp dụng chính sách đó. Chính vì vậy, bên cạnh việc đổi mới, hoàn thiện các chính sách bộ phận của chính sách thuế nhà ở, đất ở tại Việt Nam nêu trên, cần thiết phải hoàn thiện các điều kiện, các cơ sở, các tiền đề để các chính sách đó được áp dụng thành công trong thực tiễn. Các điều kiện để thực hiện thành công các giải pháp nêu trên bao gồm:3.1.1.  Hoàn thiện hệ thống các văn bản pháp luật liên quan đến đất đai, xây dựng và nhà ởHiện nay, ở Việt Nam hệ thống văn bản pháp luật liên quan đến đất đai, nhà ở, xây dựng cũng đang từng bước được hoàn thiện, tuy nhiên nhiều quy định còn chồng chéo nhau, thậm chí mâu thuẫn, không thống nhất và vẫn còn bỏ ngỏ nhiều lĩnh vực mà Nhà nước cần quản lý, mà chính sách thuế nhà ở, đất ở lại được xây dựng và đảm bảo thực hiện thành công hay không phụ thuộc rất nhiều vào các quy định pháp lý đó. Chính vì vậy, trong thời gian tới Nhà nước cần có lộ trình để từng bước hoàn thiện hệ thống các văn bản pháp lý liên quan đến đất đai, xây dựng, nhà ở,...Một mặt, hệ thống các văn bản pháp luật trên là những cơ sở pháp lý và là căn cứ để xác định các quyền lợi và nghĩa vụ của các chủ thể trong xã hội liên quan đến các tài sản nói chung và nhà ở, đất ở nói riêng của mỗi người dân, từ đó làm cơ sở xây dựng các văn bản pháp luật về thuế liên quan đến nhà ở, đất ở. Đặc biệt, trong thời gian trước mắt, Nhà nước cần đưa ra danh mục các tài sản thuộc diện Nhà nước quản lý để làm cơ sở cho việc đăng ký quyền sở hữu hay quyền sử dụng đối với tài sản. Phân định rõ trách nhiệm của các cấp chính quyền trong việc quản lý các tài sản thuộc diện Nhà nước phải quản lý và gắn liền với đó là thực thi các chính sách liên quan đến tài sản trong đó có chính sách thuế đánh vào nhà ở, đất ở.Mặt khác, Nhà nước cũng cần chuẩn hóa các chứng từ pháp lý liên quan, như: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà, và các tài sản khác thuộc diện Nhà nước quản lý. Đây là các giấy tờ xác nhận quyền sở hữu, sử dụng hợp pháp của các chủ thể đối với các tài sản làm cơ sở pháp lý để các chủ thể này thực hiện các quyền lợi và nghĩa vụ của mình, nhất là trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.Thêm vào đó, Nhà nước cần hoàn thiện và ban hành các văn bản pháp lý nhằm quản lý thị trường BĐS giúp thị trường được minh bạch, qua đó tạo điều kiện để xây dựng cơ sở dữ liệu về giá cả BĐS làm cơ sở cho xác định giá tính thuế sau này. Nhà nước cũng cần thực hiện việc điều tra, khảo sát, thống kê về đất đai, nhà ở, vật kiến trúc trên đất trên phạm vi toàn quốc; quá trình điều tra, khảo sát này phải được thực hiện thường xuyên nhằm giúp cho công tác quản lý của Nhà nước đối với các tài sản này, mặt khác, các số liệu điều tra này là cơ sở để đánh giá lượng của cải trong dân cư, sự phân bố tài sản, chất lượng tài sản... làm căn cứ cho việc hình thành các quy định trong các sắc thuế..3.1.2.  Chuyên nghiệp hóa hoạt động của các đơn vị định giá tài sảnĐể phát triển dịch vụ định giá tài sản chuyên nghiệp cần tập trung vào giải quyết các vấn đề sau:Một là, tăng cường hiệu quả và năng lực quản lý Nhà nước đối với dịch vụ định giá tài sản, cụ thể cần thực hiện sắp xếp, điều chỉnh bộ máy quản lý Nhà nước về định giá tài sản sao cho vừa linh hoạt, lại vừa tập trung. Ở Trung ương có thể tập trung việc quản lý vào một Bộ nào đó, tiếp đến phân cấp cho các địa phương theo hướng tăng tính chủ động cho các chính quyền địa phương. Tuy nhiên, giải pháp này cũng chỉ mang tính chất ngắn hạn, còn về dài hạn cần phát triển các Hội nghề nghiệp, và chính các Hội nghề nghiệp này có trách nhiệm quản lý hành nghề và chịu trách nhiệm trước Nhà nước về các lĩnh vực liên quan đến nghề nghiệp;Hai là, thúc đẩy hơn nữa sự ra đời của các tổ chức dịch vụ định giá tài sản. Cần có chính sách để các tổ chức này được quyền yêu cầu các cơ quan quản lý Nhà nước xác nhận các thông tin về quản lý nhà nước như thông tin về pháp lý liên quan đến tài sản, quy hoạch sử dụng đất. Hoạt động của tổ chức này hoàn toàn độc lập và khi cần thiết có thể tham vấn cho các cơ quan liên quan như cơ quan thuế, cơ quan tài chính, quản lý thị trường. Do đó, cần có các quy định đầy đủ về trách nhiệm, quyền hạn của tổ chức này và cơ chế phối hợp hoạt động của các tổ chức đó với các cơ quan liên quan. Hoạt động của các tổ chức này là rất quan trọng, giúp cho việc tính thuế được chính xác, đảm bảo quyền lợi của Nhà nước và người nộp thuế.Ba là, có các giải pháp cụ thể để đào tạo, bồi dưỡng, thậm chí đào tạo lại nhằm nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ làm việc trong lĩnh vực dịch vụ định giá tài sản, giúp họ lĩnh hội được những kiến thức cơ bản về định giá tài sản, cũng như những nghiệp vụ nâng cao tuỳ theo vị trí công tác thực tiễn.Bốn là, chấn chỉnh việc học và thi để cấp chứng chỉ bồi dưỡng của các cơ sở đào tạo: cần tổ chức các buổi hội thảo tầm cỡ quốc gia để xây dựng một khung chương trình chuẩn, đồng thời quản lý chặt chẽ và có thanh tra kiểm tra các cơ sở đào tạo về việc thực hiện khung chương trình, thời gian đào tạo, tăng cường tính thực hành nghiệp vụ trong đào tạo.3.1.3.  Kiểm soát chặt chẽ các giao dịch bất động sản, sớm xây dựng và công bố chỉ số giá bất động sảnMột trong những vấn đề không kiểm soát được hiện nay là rất khó xác định số lượng thực tế BĐS của mỗi người nắm giữ. Đối với những người kê khai chỉ có một BĐS thì khi chuyển nhượng, họ sẽ không phải chịu thuế thu nhập chuyển nhượng. Đối với những người có nhiều BĐS tại nhiều nơi khác nhau, nếu không trung thực trong kê khai, nhà nước sẽ bị thất thu thuế đối với BĐS. Bên cạnh đó, các giao dịch về BĐS ở thị trường phi chính thức vẫn diễn ra không phải ít, nhất là tại các dự án tiềm năng đang triển khai. Ngoài ra, việc chuyển mục đích SDĐ diễn ra khá phổ biến trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Như vậy, cần thiết phải kiểm soát được việc đăng ký BĐS, việc chuyển mục đích SDĐ và các giao dịch chuyển nhượng BĐS, bằng những việc làm cụ thể sau:- Sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về BĐS, tạo sự đồng bộ, phù hợp với chính sách thuế BĐS.-      Hoàn thành công tác cấp giấy chứng nhận quyền SDĐ, quy định rõ và khuyến khích các đối tượng chưa được cấp quyền sở hữu nhà, nên đăng ký sở hữu để được nhà nước bảo hộ quyền sở hữu hợp pháp, làm cơ sở chắc chắn cho việc thu thuế nhà góp phần tăng thu cho NSNN.- Xây dựng cơ sở dữ liệu BĐS quốc gia, quản lý được người có nhiều BĐS tại nhiều địa phương khác nhau. Cơ sở dữ liệu này phải đảm bảo thông tin kịp thời giữa các cơ quan hữu quan từ Trung ương tới địa phương trong việc quản lý BĐS.- Bộ Xây dựng sớm ban hành và công bố chỉ số giá BĐS chung làm cơ sở cho việc tính giá, điều chỉnh giá tính thuế nhà ở, đất ở ở những thời điểm khác nhau, hơn nữa chính thông qua hệ thống chỉ số giá BĐS các cơ quan quản lý có thể kịp thời nắm được diễn biến của thị trường BĐS để đưa ra những giải pháp quản lý và điều tiết kịp thời trong từng thời kỳ.Theo: Phạm Văn BìnhLink luận án: https://docs.google.com/document/d/1mvKIPJ-0Zzb_BmCvWuD0sqzoBbhDgIAx/edit?rtpof=true